I wojna Brytyjczyków z Sikhami

December 4th, 2008

I walka Brytyjczyków z Sikhami

Mudki – Ferozeshah – Aliwal – Sobraon

I konflikt zbrojny Brytyjczyków z Sikhami prowadzona była pośrodku królestwem Sikhów w Pendżabie i Brytyjską Kompanią Wschodnioindyjską w latach 1845-1846. Jej rezultatem było częściowe ujarzmienie królestwa Sikhów.

Spis treści

Kondycja poprzedzająca wojnę

Królestwo Sikhów w Pendżabie graniczyło z teren Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej z dwu stron: od roku 1803 na wschodzie (na środek dnia od Patiala) i na południu od chwili podboju prowincji Sindh przez Kompanię w roku 1843. Koledzy Wschodnioindyjska miała opresja finansowe i stosowała agresywną politykę ekspansji, próbując dopełnić swój niedostatek bogactwami pokonanych prowincji. 32,000 armia Kompanii było akuratnie wyszkolone, a ich oddziały rozmieszczone były coś koło tego granic królestwa sikhijskiego w Pendżabie. Sikhowie poczuli się zagrożeni i zareagowali 11 grudnia 1845 przeprawiając swoją armię przez rzekę Satledź. 13 grudnia Gubernator Wszechstronny Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej lord Hardinge ogłosił wojnę i zaanektował sikhijskie okręg na lewym brzegu Satledź.

Bieg zdarzeń

Jeszcze w grudniu tego samego roku odbyły się dwaj bitwy: wobec Mudki i przy Fereozshah zakończone dużymi stratami, przede wszystkim po stronie Sikhów (w Fereozshah 8,000 Sikhiów, 2400 ludzi po stronie Kompanii). Batalia nie przyniosła atoli żadnego rozstrzygnięcia. Sikhowie ponieśli dalsze porażki poniżej Aliwal i Sobraon. Miasto stołeczne Pendżabu Lahaur została zajęta 20 lutego. Rozprawa naukowa pokojowiec w Lahaur został niżej podpisany 9 marca 1846.

Następstwa

Zgodnie z traktatem, królestwo sikhijskie musiało zrezygnować swoje kraina na godzina dwunasta od rzeki Satledź, uiścić odszkodowania wojenne, słabnąć armię, uznać Maharadżę wybranego przez brytyjczyków tudzież zapożyczyć brytyjskich mieszkańców w Lahaur. Pokój trwał dopiero co dwójka lata, do wybuchu II wojny w roku 1847.

Zobacz też

Wojny Brytyjczyków z Sikhami

Kategorie: Historia Indii • Brytyjskie wojny kolonialne • Gawęda Pakistanu • Wojny w Azji

Wojny w Azji

Argaon

December 4th, 2008

Argaon (ewentualnie Adgaon) kolonia w Indiach blisko Akot w dystrykcie Akola w stanie Maharashtra, 32 mile na północ od miasta Akola. Osada jest znana z bitwy pośrodku Brytyjczykami i Marathami w czasie II wojny Marathów.

Bitwa o Argaon miała obszar 28 listopada 1803 roku, między Brytyjczykami, którymi dowodził Generał Arthur Wellesley, późniejszy książę Wellington a siłami Radży prowincji Berar, którymi dowodził Sindhia of Gwalior. 3 bataliony Wellesley’a, które uprzednio spisywały się akuratnie, zostały pobite i salwowały się ucieczką. Pozycja zrobiła się nader poważna, Wellesley niemniej jednak zdołał zatrzymać cofanie się i w końcu pokonał Marathów. Brytyjczycy stracili 346 zabitych i rannych.

Kategorie: Historia Indii • Wojny w AzjiUkryta kategoria: Zalążki artykułów

Wojny w Azji

II wojna w Karnatace

December 4th, 2008

II konflikt zbrojny w Karnatace 1751-1754 to następujący spór między brytyjskimi kompaniami we wschodnich Indiach a francuską Compagnie des Indes.

Po zawarciu pokoju kończącego I wojnę w Karnatace, w regionie zapanował stosunkowy samokontrola. Wprawdzie Francuzi nie pogodzili się ze stratami wpływów w Karnatace i zamierzali otrzymać rekompensatę utracone w wyniku konfliktu terytoria. W tym celu dowodzący wojsk francuskich w Indiach Joseph Francois Dupleix porozumiał się z miejscowymi plemionami, które nakłaniał do ataków na angielskie kompanie. Francuzi obiecali na dodatek uścisk tronu w Karnatace ubiegającemu się o to funkcja kandydatowi, chyba że ów wesprze ich zbrojnie. Działania zbrojne Francuzów spaliły aczkolwiek na panewce ze względu zręcznemu brytyjskiemu dowódcy. Brytyjczykom nie bacząc na trudności w braku odpowiednich oficerów udało się w końcu posłać do Indii odpowiedniego dowódcę. Był poprzednio Robert Clive, kto w latach 1743-1744 nabierał doświadczenia we wschodnioindyjskiej kompanii w Madrasie. Baron Clive of Plassey pokonał Francuzów na czele jedynie 500 ludzi przy Arcot. Arcot było twierdzą położoną 105 km na zachód od Madrasu. Chcąc zorganizować Arcot Francuzi zmuszeni zostali do przerwania oblężenia Trichonopoly. Nie bacząc na przewagi liczebnej Francuzów, Robertowi Clive udało się odeprzeć ataki wroga. Ataki sprzymierzonych z Francuzami Hindusów zakończyły się całkowitym niepowodzeniem. Po tym zwycięstwie Brytyjczyków, spodziewany kolejne które zniweczyły francuskie plany dominacji w Karnatace. W roku 1754 Dupleix został odwołany do Francji co przyśpieszyło dekadencja konfliktu.

Zobacz też

  • I kampania w Karnatace

Kategoria: Wojny w Azji

Wojny w Azji

I wojna indochińska

December 4th, 2008


Memoriał I wojny indochińskiej w Fréjus.

I walka indochińska - partyzancki spór uzbrojony kierowany w latach 1946-1954 między Demokratyczną Republiką Wietnamu a Francją o emancypacja Wietnamu spod kolonialnej administracji francuskiej.

Spis treści

Przyczyny

Wietnam włączony został do Indochin Francuskich w drugiej połowie XIX wieku. Na przestrzeni II wojny światowej brzeżek przejęli poniżej swoje wyższość Japończycy, mimo to pozostawili w poprzednio administrację francuskiego rządu Vichy. Podczas gdy w 1945 roku Kraj wschodzącego słońca chyliła się ku upadkowi, Wietnamczycy uznali, iż jest to sprzyjająca szansa do zdobycia niepodległości.

Dwa dni po zrzuceniu bomby atomowej na Hiroszimę, 8 sierpnia 1945 roku Ho Chi Minh utworzył Komisja Wyzwolenia, a 13 sierpnia wybuchło ogólnonarodowe insurekcja. Walki z wojskami japońskimi stały para dni.

Po kapitulacji Japonii wojska Viet Minhu, którego Ho Chi Minh był przywódcą politycznym, zajęły północną część kraju, zmusiły cesarza Bao Dai do abdykacji i 2 września 1945 roku blisko poparciu USA ogłosiły insurekcja Demokratycznej Republiki Wietnamu.

Szybka poddanie się Japończyków zaskoczyła Francuzów, którzy nie mieli w Wietnamie wystarczających sił wojskowych. Wówczas od połowy września do Wietnamu zaczęły napływać wojska francuskie, brytyjskie i amerykańskie. Ho Chi Minh działał żwawo i efektywnie: jego siły wyrośnięty z dnia na doba, a oddziały Viet Minhu dotarły do Sajgonu na południu kraju. Poziom język francuski przystał na pertraktacje. Ho Chi Minh również zdawał sobie sprawę, iż rozluźnienie Francuzów jest przejściowe i jeśli nie wykorzysta tego otóż, za parę miesięcy w Wietnamie wylądują poprawnie uzbrojone dywizje. 6 marca 1946 roku w Paryżu, szczebel Demokratycznej Republiki Wietnamu i Francji podpisały układ, uznając Republikę Wietnamu za państwo czas wolny, z własnym rządem, parlamentem i wojskiem, przecież stanowiące część federacji indochińskiej Unii Francuskiej.

Na południu kraju w tzw. Kochinchinie Francuskiej, kto od 1862 roku był wioska francuską, 6 marca 1946 roku Republika francuska przywróciła swoją administrację kolonialną.

Posuwająca się od północy Narodowa Wojsko Chińska, zmusiła poziom Ho do zwrócenia się w lutym 1946 roku do Francji z prośbą o poparcie. DRW zgodziła się na ogrodzenie niepodległości Wietnamu w ramach kontrolowanej przez Francję Federacji Indochińskiej, w zamian za szantaż na Chinach wycofania swoich wojsk z teren Wietnamu. Po wkroczeniu wojsk francuskich do Hanoi doszło chociaż 10 listopada 1946 do incydentu pośrodku celnikami francuskimi a żołnierzami Viet Minhu w Hajfongu, efektem czego było wysunięcie przez Francję ultimatum dotyczącego przekazania im portu. ósemka dni później wojska francuskie wzięły przystań siłą zabijając parę tysięcy osób i w nocy z 19 na 20 listopada 1946 roku obaliły ranga Ho Chi Minha. Rozpoczęła się pierwsza walka indochińska.

Przebieg

18 grudnia 1946 roku poglądowy wojskami francuskimi w Wietnamie generał Morliere wydał zarządzenie rozbrojenia oddziałów wietnamskich w Hanoi. Okręty francuskie zbombardowały przystań w Hajfongu. Nieco godzin później prezydent Ho Chi Minh proklamował ogólnonarodowe zryw. Krwawa, zacięta i bezwzględna walka trwała ondulacja 8 lat.

W pierwszym okresie wojny przewagę zyskały wojska francuskie, które zdobyły kontrole ponad głównymi szlakami komunikacyjnymi północy, a co więcej przez niejaki okres prowadziły poszukiwania przywódców Viet Minhu. Lecz w roku 1949 wojska komunistycznych Chin zdobyły przewagę powyżej wojskami chińskiego Kuomintangu i proklamowały stworzenie Chińskiej Republiki Ludowej. Harówa przez komunistów prowincji graniczących z Wietnamem, spowodowało rozbicie pierścienia nieprzyjaznych państw otaczającego Demokratyczną Republikę Wietnamu. Na skutek dostawom broni z Chin, dowodzącemu wojskami komunistycznymi Vo Nguyen Giapowi udało się przebudować i poszerzyć armie partyzancką, która w kwietniu 1949 roku liczyła w tej chwili 300 tys. żołnierzy.

Giap uderzył pierw na osamotnione francuskie placówki, koncentrując przeciwnie poprzednio przeważające siły, w walkach tych Francuzi ponieśli znaczne straty. W 1950 roku partyzanci zmienili taktykę i zaczęli dokonywać inwazji w wyższym stopniu znaczące garnizony w pobliżu granicy chińskiej. Po sukcesach wojsk Giapa przy Lao Khe w Dong Khe 25 maja 1950 roku Francuzom udało się przymusić partyzantów do wycofania się. Po zakończeniu się pory deszczowej wojska Viet Minhu ponowiły napad, tym wspólnie zrealizowany sukcesem. 3 października Francuzi postanowili znieść wyzbyty wsparcia garnizon w Cao Bang. Wycofujące się wojska były cały czas atakowane przez partyzantów Giapa. Iżby zmienić kierunek uwagę Viet Minhu Francuzi zrzucili baon spadochroniarzy, jaki właśnie gdy wycofujący się garnizon został słaby. Francuzi stracili dookoła 6 tys. ludzi. Giap ufny o szybkim zwycięstwie swoich wojsk posuwał się żwawo w stronę Hanoi przekształcając armia partyzanckie w regularna armię. Generałowi Jeanowi de Lattre de Tassigny udało się chociaż żwawo pozbierać rozproszone siły i zaopatrzyć w ludzi seria pozycji obronnych naokoło Hanoi (znanych w charakterze “pasek de Lattre’a”), a po ściągnięciu artylerii, lotnictwa i rezerw powietrzno-desantowych zapalić 13 stycznia 1951 roku w pułapkę schodzące z gór wojska Giapa i po 3 dniach walki wymusić je do odwrotu. Viet Minh próbował zorganizować Hanoi coraz dubel rózgi przy schyłek marca i wobec dekadencja maja, jednak oba ataki zakończyły się niepowodzeniem.

W listopadzie 1951 roku wojska francuskie poprzedni do ofensywy i zajęły Hoa Binh jednakże partyzantom udało się zamknąć dopływ je od Hanoi i przyprzeć do muru 22 lutego 1952 do wycofania się. 17 października Giap natarł na garnizony stacjonujące na północy od Hanoi obok łańcucha Nghia Lo. Francuzi jeszcze raz zostali zmuszeni do wycofania wojsk. Viet Minh kontrolował natychmiast otóż gros północnego Wietnamu oprócz linią de Lattre’a.

W odpowiedzi wojska francuskie zaatakowały niedaleko Rzeki Lo (działanie Lotaryngia) chociaż na dniach na konsekwencja błędów, za rozciągniętej linii frontu, zostali zmuszeni do odwrotu. 9 kwietnia 1953 roku wojska Giapa rozpoczęły inwazję Laosu, po zdobyciu zbiorów opium i zasileniu lokalnych partyzantów Viet Minh atoli wycofał się. Francuzi zinterpretowali to w charakterze wygrana i dochodząc do wniosku, iż taktyką zaopatrywanych przez aeronautyka placówek użytą w Laosie uda się odeprzeć siły Viet Minhu w Wietnamie. W charakterze idealne obszar na taką placówkę wybrana została leżąca w pobliżu granicy z Laosem osada Dien Bien Phu. 20 listopada 1953 roku została rozpoczęta starania Bóbr i w region Dien Bien Phu zostało zrzucone szóstka batalionów 1 i 2 Francuskiej Powietrzno-Desantowej Grupy Bojowej. Spadochroniarze zajęli długą na 12 i szeroką na 8 mil dolinę, w ognisko której zostało ulokowane aerodrom będące jedyną sposób zaopatrzenia i kontaktu z oddalonym o 170km Hanoi. Po początkowych sukcesach w grudniu 1953 roku patrole francuskie zaczęły narazić się coraz to dotkliwsze straty, a Giap przesunął w kierunku zajętej przez Francuzów doliny znaczne siły. Komenda francuskie przekonane iż przypuszczalnie dać do zrobienia partyzantom klęskę w bitwie w samej dolinie zaczęło zmieniać bazę budując dookoła niej rzesza umocnień, chyba nazwanych imionami fagas dowódcy garnizonu płk. Christiana de Castries’a (Anne-Marie, Gabrielle, Dominique, Eliane, Huguette, Beatrice, Isabelle). Giap w tym czasie ściągnął na wzgórza około Dien Bien Phu dookoła 55 tys. żołnierzy, a również rozlokował artylerię. 31 stycznia 1954 roku pierwsze danie patrole francuskie starły się z siłami Viet Minhu, w dniach następnych po kolejnych potyczkach patroli wysyłanych we wszystkich kierunkach Francuzi zdali sobie sprawę z oblężenia. 13 marca 1954 roku o godzinie 17:00 ofensywa artylerii Viet Minhu zniszczył stanowiska artylerii francuskiej a dodatkowo samoloty znajdujące się na pasie startowym. Potem Giap zaatakował umocnienia “Beatrice” wysyłając w tamtym miejscu piechotę i zupełnie zaskakując obrońców.

Po ciężkich walkach fortyfikacja złom. Później artyleria i infanteria Viet Minhu zaatakowała umocnienia “Gabrielle”, które zostały zdobyte po dwóch dniach walki. Trzy dni później partyzanci zajęli “Anne-Marie” co odsłoniło zdecydowanie lądowisko i uczyniło je bezużytecznym. 30 i 31 marca Viet Minh skierował kolejne ataki na umocnienia “Dominique”, “Eliane” i “Huguette” przecież Francuzi zmusili partyzantów do wycofania się. Oba wojska miały a więc epoka na reorganizację. W kwietniu Giap zmienił taktykę i ze zmasowanych ataków przeszedł do powolnego jakkolwiek systematycznego wdzierania się na prowincja Francuzów, konstruował również rozbudowaną net okopów naokoło pozycji francuskich. Francuzi próbowali nalotów na pozycje partyzanckie, niemniej jednak bez większych rezultatów. 22 kwietnia zaczęły spadać deszcze monsunowe zalewając pozycje Francuzów. 2 maja 1954 roku Viet Minh przypuścił bezwarunkowy inwazja i zajął część kolejnych umocnień. 7 maja po ponownym ataku padła następna część bronionych przez Francuzów pozycji, a o 17:30 partyzanci wkroczyli do bunkra dowodzenia - padła francuska fort w dolinie Dien Bien Phu. Wojska francuskie poddały się.

Saldo wojny

Giap stracił wokół 20 tys. żołnierzy natomiast Francuzi 1 726 zabitych, 1 694 zaginionych i 11 721 wziętych do niewoli.

Klęska wojsk kolonialnych przesądziła o losach zmagań o dominacja ponad Wietnamem. Populacja francuskie nie chciało więcej rozlewu krwi i dalszych ofiar. Innowacyjny szef rządu, po przeprowadzonych w Genewie 20 i 21 lipca rokowaniach, musiał parafować relacje, które podzieliły Wietnam na dwa części podług 17. równoleżnika: północną Demokratyczną Republikę Wietnamu (w istocie komunistyczną) a Republikę Wietnamu (znaną w charakterze Wietnam Gorący), a Laosowi i Kambodży przyznały niepodległość.

Zobacz też

  • Historia Wietnamu
  • II walka indochińska (walka wietnamska)
  • Wietnam
  • Indochiny Francuskie

Kategorie: Komunizm • Bajka Wietnamu • Wojny w Azji • Zimna walka

Wojny w Azji

Wojna chińsko-wietnamska

December 4th, 2008

Wojna chińsko-wietnamska, zwana również III wojną indochińską – krótkotrwały spór uzbrojony o charakterze lokalnym pośrodku Chińską Republiką Ludową a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, kto proch obszar w 1979.

Stosunki między tymi krajami stale były napięte – wpływała na to konkurencja o przewaga w regionie, nieregulowane kwestie graniczne, a w okresie zimnej wojny globalna gra polityczna i konkurencja mocarstw światowych.

Działania zbrojne rozpoczęte przez Państwo Środka były odpowiedzią na incydenty w spornej strefie granicznej natomiast inwazję i okupację Kambodży (konflikt zbrojny kambodżańsko-wietnamska), która położyła kraniec dyktaturze Czerwonych Khmerów popieranej przez Chińczyków, niezdolnym do realnej sojuszniczej pomocy w przypadku zagrożenia.

15 lutego 1979 ChRL ogłosiła intencja odwetowego uderzenia na Wietnam. Dwoje dni później wokół 200.000 żołnierzy Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (zmobilizowanych było wielce więcej) pod ręką wsparciu 200 czołgów i artylerii frontalnie wkroczyło na prowincja sąsiedniego państwa. Co ciekawe, niektóre z atakujących jednostek, głównie pomocniczych, parę lat poprzednio wspierało Wietnamczyków w walce przeciw wojskom amerykańskim (walka wietnamska).

Większość regularnych wojsk wietnamskich zaangażowanych było w Kambodży. Podług źródeł wietnamskich Chińczykom przeciwstawiono 70.000 żołnierzy, większa część stanowiła oddziały tzw. straży granicznej; źródła chińskie podają koszt podwójnie większą.

Wojska chińskie, które wdarły się wniwecz na naokoło 30-40 km w palant okręg przeciwnika, posuwały się można ze względu na wpływowy opór, z trudem dający się wykorzystać górzysty, gęsto zalesiony prowincja i problemy z zaopatrzeniem. Główne walki miały obszar w prowincjach Cao Bang, Lao Cai i Lang Son, na początku marca zajęto gród Lang Son. Rychło po pewnym czasie Chińczycy ogłosili zdobycie zakładanych celów, a wtedy wygrana, i rozpoczęli wycofywanie, zakończone 16 marca. Konflikt zbrojny nie wpłynęła aczkolwiek w mierny podejście na zmianę sytuacji w Kambodży, co było strategicznym celem Chin. Również Wietnamczycy ogłosili swój wielki sukces w wojnie.

Liczba ofiar nie jest pewna (dookoła 20.000 po każdej ze stron, Wietnamczycy twierdzą, iż w dodatku zginęło 100.000 cywili), obie okolica podają sprzeczne informacje. Wojsko chińska poniosła względnie duże straty, gdyż była chwiejnie wyszkolona, zaopatrzona i dowodzona, w porównaniu z zaprawionymi we wcześniejszych walkach Wietnamczykami; błędem było obligacja właśnie sił lądowych.

Bezpośrednimi efektami wojny było m.in. unicestwienie okupowanego terenu (wycofujący się Chińczycy stosowali taktykę spalonej ziemi), postępująca militaryzacja strefy przygranicznej obu państw, segregacja i ekspatriacja chińskich mniejszości narodowych z Wietnamu, część z nich stanowili tzw. boat people. Walka utwierdziła Wietnamczyków w przekonaniu o olbrzymim zagrożeniu ze okolica Chin na rzecz ich kraju, wzmocniła również więzi z ZSRR. Chińczycy przekonali się o konieczności modernizacji swojej armii.

Panuje sąd, iż walka chińsko-wietnamska była kompletną klęską Chin w wymiarze militarnym i politycznym (dyplomatycznym), niektórzy autorzy prezentują chociaż odmienne zdanie.

Konflikty graniczne między oboma krajami nie ustawały aż do końca lat 80., w dalszym ciągu istnieją sprawy sporne, np. dotyczące wysp: Paracelskich i Spratly.

Przypisy

  1. ↑ Poprzednie to: I kampania indochińska – 1946-1954 o emancypacja Wietnamu spod kolonialnej władzy Francji, II walka indochińska – 1957-1975 kampania wietnamska.
  2. ↑ Jeno z niewielką przesadą wolno powiadać, iż bezustannie trwają od początków naszej ery.
  3. ↑ Był to spoliczkowanie na rzecz Chin, które nie potrafiły dać możliwość bezpieczeństwa poplecznikowi. Do niewoli dostało się naokoło 10000 chińskich “doradców” wojskowych . Spór ów był również rodzajem wojny zastępczej między Chinami a ZSRR, przeto jest dozwolone dotyczyć wojnę wietnamsko-chińską w charakterze jej następujący epizod.
  4. ↑ Wietnam – “Kubą Wschodu” – referencja do kryzysu kubańskiego z 1962, kto niby doprowadził do wybuchu wojny światowej.
  5. ↑ Elleman, 1996
  6. ↑ Nie były to chociaż oddziały drugiego rzutu azaliż gorzej wyszkolone, wręcz odwrotnie – odznaczały się dobrym wyposażeniem, elastyczną taktyką i doświadczeniem w walce.
  7. ↑ Wietnamczycy efektywnie stosowali taktykę partyzancką, w której zdobyli doznanie w czasie wojny wietnamskiej.
  8. ↑ Elleman, 1996

Bibliografia

  1. G.D. Bakshi, 2000: The Sino-Vietnam Duchota-1979: Case Studies in Limited Wars (en). .
  2. B. Elleman, 1996: Sino-Soviet Relations and the February 1979 Sino-Vietnamese Conflict (en). .
  3. Globalsecurity.org, b.r.: Chinese Invasion of Vietnam February 1979 (en). .

Kategorie: Historia Chin • Opowiadanie Wietnamu • Wojny w Azji • Wojny w historii Chin

Wojny w Azji

I wojna izraelsko-arabska 1948-1949

December 4th, 2008

Wojna o Niezawisłość Izraela
Konflikt izraelsko-arabski

Data
15 maja 1948 – 20 lipca 1949

Miejsce
Bliski Jutrzenka: Palestyna

Wynik
Zwycięstwo Izraela. Taktyczna i strategiczna niepowodzenie państw arabskich.

Strony konfliktu

Izrael
Egipt
Syria
Transjordania
Liban
Irak
Bliski wschód Saudyjska
Jemen
Wojsko Świętej Wojny
Arabska Wojsko Wyzwoleńcza

Dowódcy

Jaakov Dori
Jigael Jadin
Abd Allach I ibn Husajn
John Bagot Glubb
Abd al-Qadir al-Husayni
Hasan Salama
Fawzi al-Qawuqji
Ahmed Ali al-Mwawi

Siły

Siły Obronne Izraela: z początku 30 tys. ludzi, później rozwój do 115 tys.
Irgun: ok. 2 tys. ludzi
Lehi
Mahal
Egipt: 10 tys. ludzi, odtąd rozwój do 20 tys.
Syria:2 tys. - 5 tys. ludzi
Transjordania: 6 tys. - 12 tys.
Liban: 1 tys. - 2 tys.
Irak: 5 tys. - 15 tys.
Bliski wschód Saudyjska: 800 - 1,2 tys.
Jemen
Wojsko Świętej Wojny: 2,5 tys.
Arabska Wojsko Wyzwoleńcza: 6 tys.

Straty

zginęło 6 373 ludzi (4 tys. żołnierzy i 2,4 tys. cywilów)
około 10 tys. - 15 tys. zabitych

Wojny izraelsko-arabskie

Wojna domowa (1947-1948) - Wojna o Niepodległość (1948-1949) - Dekoniunktura sueski (1956) - Walka sześciodniowa (1967) - Walka na zmęczenie (1967-1970) - Konflikt zbrojny Jom Kippur (1973) - Walka libańska (1982-1985) - Pierwsza Intifada (1987-1991) - Intifada Al-Aksa (2000-2004) - Druga kampania libańska (2006) - Spór izraelsko-palestyński (2007-2008)

Pierwsza konflikt zbrojny izraelsko-arabska 1948-1949 jest znana w Izraelu w charakterze Wojna o Niepodległość (hebr. מלחמת העצמאות), zaś Arabowie nazywają ją an Nakba (arab. النكبة, “Tragedia”). Była to pierwsza z serii wojen izraelsko-arabskich.

Wojna rozpoczęła się od proklamacji niepodległości Izraela 14 maja 1948 i trwała ondulacja do 20 lipca 1949. Rozpoczęła się arabską inwazją, której celem była skasowanie państwa żydowskiego w Palestynie, tudzież Izrael bronił swojego istnienia. Choć z upływem czasu, izraelska wojsko co chwila w wyższym stopniu przejmowała inicjatywę dążąc do wyparcia Arabów z w najwyższym stopniu strategicznych rejonów Palestyny. W wyniku wojny setki tysięcy arabskich uchodźców opuściło teren Izraela (tak bywa uciekali w obawie przedtem żydowskimi odwetami), znajdując schronisko w sąsiednich państwach.

Spis treści

Wprowadzenie

Około 1841 roku rozpoczęło się osadnictwo żydowskie w Palestynie, które z upływem czasu naruszyło równowagę liczebności ludności przy względem wyznaniowym i narodowym. Bez ustanku rosnąca numer imigrantów napływających do Palestyny wiązała się z wciąż rosnącą liczbą żydowskich kożuszek rolniczych. Powinno się oznaczyć, iż nadzieje utworzenia państwa żydowskiego w Palestynie były podsycane ideami Syjonizmu, które w ciągu I wojny światowej otrzymały suplementarny intensyfikujący idea w postaci brytyjskiej Deklaracji Balfoura (2 listopada 1917).

Jednym z wyników I wojny światowej było przejęcie kontroli ponad Palestyną przez Wielka Brytanię. Decyzją Ligii Narodów utworzono Brytyjski Posłowanie Palestyny. Brytyjczycy lecz nie potrafili odnaleźć rozwiązania na rzecz rosnących konfliktów narodowościowych, które wybuchły w postaci rozruchów arabskich w 1920, 1921, 1925, 1929 i 1936. Brytyjskie władze mandatowe zdołały tylko poprzedzić wstępem ograniczenia w ilości napływających na rok Żydów do Palestyny, a traktować politykę represji przeciwdziałając kolejnym wybuchom arabskiego niezadowolenia.

Po zakończeniu II wojny światowej gwałt izraelsko-arabska wybuchła ze wzmożoną siłą. W nowej sytuacji żydowskie oddziały Hagany, Irgunu i Lehi stosowały taktykę terroryzmu walcząc z Arabami i Brytyjczykami. Ranga brytyjski zdawał sobie sprawę, iż kondycja w Mandacie Palestyny wymyka się spod kontroli, i z tej przyczyny 2 kwietnia 1947 roku oficjalnie przekazał sprawę Palestyny do Organizacji Narodów Zjednoczonych.


Plan podziału Palestyny - 1947 rok.

13 maja 1947 roku ONZ powołało komisję UNSCOP, która zaleciła kropka nad i brytyjskiego mandatu ponad Palestyną i kreacja dwóch państw: żydowskiego zaś arabskiego. Kongregacja Ogólne ONZ zapoznało się z raportem komisji i 29 listopada 1947 przyjęło Rezolucję nr 181 dotyczącą podziału Palestyny.

W materia Rezolucji w maju 1948 proch ustać brytyjski posłowanie w Mandacie Palestyny i na okręg Palestyny miały stanąć duet państwa:

  • państwo żydowskie miało przypuszczać 14 257 km² powierzchni i 935 tys. mieszkańców;
  • państwo arabskie miało sądzić 11 664 kilometrów kwadratowych powierzchni i 814 tys. mieszkańców.

Państwo żydowskie miało zginać się z trzech kawałków, o trudnych do obrony granicach. Abstrahując od jego granicami miała być również miasto stołeczne judaizmu i litera tradycji - Jerozolima. Mimo to Żydzi przyjęli decyzja ONZ, zaś Arabowie je odrzucili, rozpoczynając w listopadzie 1947 roku wojnę domową w Palestynie. W jej trakcie doszło do licznych wzajemnych mordów i pogromów, z których najsłynniejszą jest Ludobójstwo w Deir Jassin. Wniwecz Arabowie ponieśli klęskę, a Żydzi osiągnęli taktyczne zaś strategiczne wygrana, przejmując kontrolę powyżej wybrzeżem z ważnymi portami w Akka, Hajfie, Tel Awiwie i Jaffie.

14 maja 1948 r. w Tel Awiwie proklamowano Deklarację niepodległości Izraela.

Program arabskiej inwazji na Palestynę

Izrael

To jest paragraf z cyklu
Bajka Izraela

  • Proklamacja niepodległości Izraela
  • Wojna o Niezawisłość 1948-1949
    • Sprawa Izraela i Palestyny w ONZ
  • Imigracja żydowska do Izraela
  • Kryzys sueski 1956
  • Wojna sześciodniowa 1967
    • Rezolucja ONZ nr 242
    • Osadnictwo żydowskie
  • Wojna na zmęczenie 1967-1970
  • Wojna Jom Kippur 1973
  • Proces pokojowiec z Egiptem
  • Wojna libańska 1982-1985
  • Pierwsza Intifada 1987-1991
  • Porozumienia z Oslo 1993
  • Intifada Al-Aksa 2000-2004
  • Kryzys izraelsko-libański 2006

Inne artykuły z cyklu
Opowiadanie Izraela:

  • Starożytny Izrael do 637 roku
  • Historia Palestyny lata 637-1948

Wikiprojekt Izrael

10 kwietnia 1948 roku w toku szczytu państw Ligi Arabskiej w Kairze, iracki generał Ismail Safwat wezwał do rozmieszczenia arabskich armii na granicach Palestyny. Miałyby one wykonywać małe operacje wojskowe wymierzone przeciw żydowskim osiedlom, przygotowując się do inwazji na dużą skalę.

Syria i Liban wyraziły zamiar do zbrojnej interwencji w Palestynie, jednakowoż król Transjordanii Abd Allach I ibn Husajn powiedział, iż ślubowanie się Legionu Arabskiego byłoby możliwe nie wcześniej po wygaśnięciu brytyjskiego mandatu w Palestynie, inaczej najwcześniej w dniu 15 maja 1948. Do nogi zdecydowano, iż arabska wkroczenie w Palestynie rozpocznie się właśnie 15 maja 1948. W celu koordynowania działań Arabskiej Armii Wyzwoleńczej i Legionu Arabskiego oddelegowano do Ammanu generała Ismail Safwata. Wynikało to z faktu, iż król Abd Allach I ibn Husajn otrzymał naczelne dyrekcja ponad wszystkimi działaniami wojskowymi prowadzonymi w Palestynie.

30 kwietnia 1948 dowództwa armii Egiptu, Syrii i Libanu oficjalnie przekazały naczelne dowodzenie w ręce króla Transjordanii Abd Allach I ibn Husajna. Szefem Sztabu Głównego został iracki generał Aldine Nur Mahmud. Równocześnie rozpoczął się sprawa sądowa koncentracji arabskich oddziałów. Między innymi 4 maja 1948 do transjordańskiego miasta granicznego Mafraq przybyły zupa irackie oddziały. Były to: pułk czołgów, pułk zmechanizowanej piechoty i pułk artylerii (24 działa) – w sumie 1 500 żołnierzy. Równocześnie Egipcjanie rozlokowali para brygady na Półwyspie Synaj. Na początku maja 1948 w Damaszku zebrali się szefowie sztabów armii arabskich, żeby zrecenzować szczegóły interwencji zbrojnej w Palestynie. Przyjęto nazwę na rzecz operacji: Plan Damaszek. Przewidywał on jednoczesne ofensywa sił arabskich z trzech stron i rozcięcie oddziałów żydowskich od baz zaopatrzenia położonych na wybrzeżu. Potem miało ukończyć się stopniowe rozwalenie żydowskich sił zbrojnych a stawiających opór naskórek. W Palestynie miało egzystować jedno arabskie państwo - Wielka Syria.

Całość arabskiego planu nie była tajemnicą na rzecz zachodnich mocarstw. 8 maja 1948 roku brytyjskie Ministerium Spraw Zagranicznych zapoznało się ze szczegółami arabskiej inwazji w Palestynie. Po szczegółowej analizie planu brytyjscy analitycy orzekli, iż arabskie armie nie są przygotowane do przeprowadzenia owszem dużej operacji. Tymczasem egipscy dowódcy zignorowali te słowa i orzekli, iż “za 2 tygodnie będą w Tel Awiwie”.

Zgromadzone siły

W agresji na Izrael uczestniczyły niespełna wszystkie państwa członkowskie Ligi Arabskiej (nie zważając na Jemenem) - Bliski wschód Saudyjska, Egipt, Irak, Liban, Syria i Transjordania. Państwa arabskie przedstawiły swoje motywy usprawiedliwiające inwazję w dniu 15 maja 1948. Przedstawiony w owym czasie dowód nosił nazwę Deklaracji inwazji na Palestynę. Mówił on między innymi:

“Jedynym rozwiązaniem problemu Palestyny jest utworzeniem jednolitego palestyńskiego państwa, założonego na demokratycznych zasadach, z racji czemu czego jego ludność będą radować się pełną równością pod prawa,

Swój główny kontra kierowano przeciw Rezolucji ONZ nr 181, która decydowała o podziale Palestyny. Arabska Deklaracja oświadczała, iż celem inwazji było punkt kresu niesprawiedliwym warunkom panującym w Palestynie, które określono w kolejny sposób:

“Bezpieczeństwo i ład w Palestynie zostały zakłócone. Syjonistyczna nawała spowodowała masowa emigracja nad ćwierci miliona jej arabskich mieszkańców, którzy opuścili swoje domy szukając schronienia w ościennych arabskich krajach”.

Siły państw arabskich

Przeciwko Izraelowi stanęły armie arabskie:

  • Transjordania – Legion Arabski stanowił największą cena bojową wszystkich sił arabskich użytych w Palestynie. Był on dowodzony przez brytyjskiego generała Johna Bagota Glubba. Poza tym Brytyjczycy obsadzali 37 oficerskich stanowisk dowódczych. Żołnierze Legionu Arabskiego byli odpowiednio wyszkoleni i uzbrojeni. Siły liczące 8 000-12 000 żołnierzy były zorganizowane w czterech regimentach piechoty i piechoty zmechanizowanej. Odsiecz zapewniało 40 agenda artylerii tudzież 75 pojazdów opancerzonych i lekkie czołgi (wszystkie produkcji brytyjskiej). Od stycznia 1949 do Palestyny w dodatku skierowano transjordańską warta graniczną w sile 3 000 ludzi.
  • Egipt – zrazu do Palestyny skierowano tułów ekspedycyjny w sile 10 000 żołnierzy, dowodzonych przez generała Ahmeda Ali al-Mwawi. Kadłub składał się z 5 batalionów piechoty, 1 batalionu pancernego (brytyjskie czołgi Mk IV i Matilda), 2 batalionów artylerii (16 haubic 25-funtowych i 8 wydział 6-funtowych), 1 batalionu broni maszynowej i jednostek pomocniczych. Egipskie Siły Powietrzne dysponowały 30 myśliwcami Supermarine Spitfire, 4 myśliwcami Hawker Hurricane i 20 samolotami transportowymi Douglas C-47 Skytrain przebudowanymi na lekkie bombowce. W trakcie działań wojennych, Egipt skierował na dodatek do Palestyny 13 batalionów z 135 czołgami i 90 działami artylerii (w sumie 20,000 żołnierzy) .
  • Irak – z początku do Palestyny skierowano kadłub ekspedycyjny w sile 5 000 żołnierzy dowodzonych przez generała Nur ad-Din Mahmuda. Byli oni zgrupowani w 4 brygadach piechoty, 1 batalionie pancernym i jednostkach pomocniczych. Z od czasu do czasu siły te zwiększono do 15 000 ludzi. Byli to prawidłowo wyszkoleni i uzbrojeni żołnierze, wspierani przez lekką artylerię, pojazdy opancerzone i samoloty bojowe.
  • Syria – oryginalnie skierowała do Palestyny 2 500 żołnierzy, niemniej jednak żwawo zwiększono ich liczbę do 5 000 ludzi. Byli oni zgrupowani w 1 brygadzie piechoty, którą wspierała koledzy czołgów (lekkie czołgi Renault R-35), baon artylerii i jednostki pomocnicze. Syryjskie siły powietrzne liczyły 50 samolotów wojskowych.
  • Liban – wysłał dookoła 2 000 żołnierzy.
  • Arabia Saudyjska – skierowała do Palestyny naokoło 1 200 żołnierzy, którzy walczyli przy egipskim dowództwem.

Łącznie Arabowie przygotowali siły inwazyjne liczące powyżej 33 000 żołnierzy, wspieranych przez 150 sekcja, 150 pojazdów opancerzonych, 40 czołgów a 60 samolotów myśliwskich. W dodatku w Palestynie działały:

  • Arabska Wojsko Wyzwoleńcza – naokoło 6 000 arabskich ochotników.
  • Armia Świętej Wojny – wokół 2 500 arabskich ochotników, których istota stanowiło wokół 100 kombatantów z II wojny światowej. Byli oni chwiejnie uzbrojeni.
  • paramilitarna zrzeszenie Futuwa – naokoło 10 000 ludzi.
  • paramilitarna Narodowa Gwardia – naokoło 1 000 ludzi.

Siły Izraela

Data
Liczebność Cahalu

26 maja 1948
29 677

4 czerwca 1948
40 825

17 lipca 1948
63 586

7 października 1948
88 033

28 października 1948
92 275

2 grudnia 1948
106 900

23 grudnia 1948
107 652

30 grudnia 1948
108 300

Izrael do swojej obrony mógł okazywać tylko paramilitarne oddziały, bez jednego naczelnego dowództwa, rozbite politycznie i chwiejnie uzbrojone. Polityczne ognisko stanowiły oddziały Hagany, które skupiały dookoła 35 000 ludzi, natomiast faktyczną koszt bojową stanowiło jeno 3 100 ludzi kompanii uderzeniowych Palmach. Pozostali stanowili oddziały lokalnej samoobrony osiedli, wiosek i zakładów pracy. Na co doba w tamtym miejscu mieszkali i pracowali, byli zdolni do natychmiastowej walki obronnej. Było to wobec tego właściwie pospolite ruszenie. Broń Hagany stanowiło tylko 16 tys. pistoletów maszynowych, 210 moździerzy zaś własnoręcznie budowane niewiele pojazdy opancerzone. Magazynowanie amunicji wystarczały na 3 dni walki.

Prawe frakcja stanowiły Irgun tudzież Lehi, skupiające wspólnie wokół 2 600 ludzi. Obie te formacje były przygotowane tylko do działań dywersyjnych i terrorystycznych, stąd w regularnych działaniach na polu walki miały małą cena bojową. Dodatkową siłę stanowiła Gwardia Narodowa, złożona z mieszkańców wiosek i miasteczek. Paramilitarne Młodzieżowe Bataliony Gadna (G’dudei Noar), skupiały okoliczną młodzież w wieku 15-17 lat. Istniał coraz Nachal (Fighting Pioneer Youth), kto zrzeszał osadników w oddziałach samoobrony.

Siły brytyjskie

Do maja 1948 roku w Palestynie stacjonowało nad 70 tys. brytyjskich żołnierzy: 2 dywizje piechoty, 2 brygady piechoty, 2 regimenty zmechanizowane zaś parę jednostek artylerii i szwadron lotnictwa. Choć po ogłoszeniu niepodległości Izraela (14 maja 1948) drugi wyłącznie niewielkie jednostki, strzegące takich miejsc podczas gdy zona bezpieczeństwa w Jerozolimie albo przystań w Hajfie.

Arabska inwazja


Wojna o Niepodległość
Arabski ofensywa: 15 maja-10 czerwca 1948 r.

Już 11 maja 1948 roku egipskie oddziały wojskowe kilkakrotnie zaatakowały kibuc Kfar Darom (umieszczony w pobliżu Gazy), wprawdzie do pierwszego aktu wojny doszło wówczas późnym wieczór 14 maja 1948, gdy to egipskie siły zaatakowały kibuc Kfar Darom (umieszczony na środek dnia od Gazy). A prawdziwa arabska atak rozpoczęła się o brzasku 15 maja 1948. Napaść rozpoczęła się nalotem egipskich samolotów (myśliwce Spitfire i T-6 Texan zaś lekkie bombowce C-47 Dakota i Avro Anson) na Tel Awiw. Równocześnie arabskie armie z trzech stron wkroczyły kolumnami w ćwok obszar Palestyny. We wschodniej Galilei żołnierze libańscy wybitnie żwawo zdobyli osadę Malikiyya. Syryjczycy rozpoczęli ofensywa w rejonie jeziora Tyberiadzkiego, z zamiarem opanowania całej Galilei i dotarcia do Hajfy. Wszelako ich atak zostało powstrzymane przez obrońców tamtejszych kibuców. Do historii przeszła uzasadnienie kibucu Degania, którego obrońcy w pobliżu pomocy koktajli Mołotowa zatrzymali ofensywa kolumny syryjskich czołgów. Miało to potężny wydźwięk cny na rzecz Żydów, którzy w następnych dniach przeszli do kontrnatarcia i zajęli pobliską arabską wioskę Zemah.

Na południu egipskie kolumny zmechanizowane rozpoczęły ofensywa w pobliżu wybrzeża Morza Śródziemnego, kierując się na Tel Awiw. Druga egipska orszak rozpoczęła ofensywa na pustyni Negew, dążąc do zniszczenia odizolowanych żydowskich osiedli i połączenia się z wojskami transjordańskimi w rejonie Hebronu, w Samarii. Od wschodu do Samarii wkroczyły wojska irackie, które przeprawiły się przez most pontonowy i zajęły Nablus. 28 maja najpóźniej wysunięte na zachód pozycje irackich oddziałów znajdowały się jeno o 10 km od miasta Netania położonego na wybrzeżu Morza Śródziemnego. A zadziwiającym było behawior transjordańskiego Legionu Arabskiego, jaki przez czwórka pierwsze danie dni wojny w zasadzie wstrzymał się od wszelkich ofensywnych działań. Transjordańczycy zajęli zaledwie nie odwiedzany przez Brytyjczyków fortyfikacja w Latrun i ostrzeliwali stamtąd wszystkie pojazdy usiłujące najechać drogą Tel Awiw-Jerozolima. Należałoby ometkować, iż pozycje zajmowane przez profesjonalny Legion Arabski umożliwiały mu egzekucja natarcia na Tel Awiw. Dysponując zdecydowaną przewagą uzbrojenia, liczebności i jakości wyszkolenia żołnierzy, Legion mógł zwrócić pomyślność i uradzić o losach całej wojny. Transjordańczycy przyjęli wprawdzie postawę defensywną, odpierając ataki słabszych sił żydowskiej Hagany. Te czwórka dni w historiografii arabskiej noszą imię “dni straconych“.

Starania “Ben Num”

W obliczu arabskiej agresji, 15 maja 1948 żydowskie oddziały Hagany podjęły rozpaczliwą próbę przebicia się z wybrzeża do odciętej Jerozolimy. Celem operacji było twierdzenie zaopatrzenia na rzecz odciętych w tym mieście Żydów tudzież forma życia odpowiednich warunków do obrony. Żydowskie agresja utknęło choć na pozycjach obronnych Legionu Arabskiego, którego żołnierze okopali się w forcie Latrun, tworząc z niego trudną do zdobycia twierdzę.

Usprawiedliwienie kibucu Wredność Mordechai

19 maja 1948 roku nacierające od południa egipskie kolumny przeprowadziły najazd na kibuc Yad Mordechai. Obrońcy kibucu zatrzymali Egipcjan, dając Tel Awiwowi użyteczny era na mobilizację i preparacja linii obronnych. Niemniej jednak egipska wyższość była przygniatająca i po ciężkich walkach, wczesnym rano 24 maja obrońcy wycofali się z Uszczypliwość Mordechai do pobliskiego kibucu Gevaram.

W czasie trwania walk o Wredność Mordechai, egipskie siły powietrzne przeprowadziły 22 maja rajd w rejonie brytyjskiej bazy sił powietrznych w pobliżu Ramat Gan. Egipskie działania wywołały natychmiastową reakcję Royal Air Force, której samoloty zestrzeliły 5 egipskich myśliwców Spitfire.

Jerozolima


Legion Arabski atakuje żydowską dzielnicę w Jerozolimie.


Żydzi zmuszeni do opuszczenia Starego Miasta w Jerozolimie.

20 maja 1948 roku transjordański Legion Arabski rozpoczął działania ofensywne w Palestynie i wkroczył do Jerozolimy. Zaatakowano żydowską dzielnicę na Starym Mieście, które od dłuższego czasu było otoczone i odizolowane od wszelkiej pomocy z wybrzeża. W otoczonej dzielnicy znajdowało się dookoła 1 tys. żydowskich cywilów, bronionych przez wyłącznie 150 bojowników Hagany. Na właśnie małe siły natarł przyzwoicie wyszkolony profesjonalny Legion Arabski. Po wstępnych działaniach zaczepnych, 24 maja rozpoczął się główny inwazja na Stare Gród. Ciężkie walki uliczne stały przez kwartet dni, po upływie których wyczerpani i pozbawieni amunicji obrońcy poddali się (28 maja). Jordańczycy aktualnie nakazali wszystkim Żydom pominąć Stare Gród Jerozolimy, a z kolei przystąpili do wysadzania w atmosfera wszystkich śladów żydowskości w mieście. Ogółem na Starym Mieście zniszczono 22 z 27 znajdujących się w tamtym miejscu wprzódy synagog. Pozostałych 5 synagog zburzono w późniejszych latach.

W tym samym czasie, irackie oddziały usiłowały na próżno zorganizować żydowskie osiedla w rejonie Dżeninu i Nablusu w Samarii. I żydowskie oddziały Hagany przeprowadziły w odwecie serię wysiedleń arabskiej ludności z miejscowości: Zarnugi (2 600 Arabów - 27 maja), Kaukaba (1 870 Arabów - 27 maja) i Hudż (800 Arabów - 28 maja).

Insurekcja Sił Obronnych Izraela

28 maja 1948 roku poziom izraelski wydał zarządzenie powołujący do życia Siły Obronne Izraela (Cwa Hagana Le-Israel, w skrócie CaHaL), do których miały zabrać się wszystkie żydowskie grupy zbrojne walczące w Palestynie. ów ukaz został oficjalnie opublikowany 31 maja. W rozkazie zakazano wszelkiej niezależnej działalności zbrojnej pomijając państwową armią podległą rządowi.

Od członków Sił Obronnych Izraela żądano złożenia przysięgi wierności państwu Izrael, jego prawu i legalnym władzom. Główni oficerowie dowództwa zostali zaprzysiężeni na uroczystości 27 czerwca 1948.

Przez ów skończony epoka do Izraela docierały kolejne transporty ze sprzętem wojskowym i amunicję. Wśród nowego sprzętu znajdowały się i samoloty, z których tworzono zupa eskadry izraelskich sił powietrznych. 29 maja 1948 kwartet nowe izraelskie myśliwce Avia S-199 przeprowadziły swój główny przelot bitny. W spektakularnym nalocie powstrzymały najście egipskiej kolumny zmechanizowanej (niezupełnie 500 pojazdów mechanicznych) na gród Aszdod, położone w odległości 20 km od Tel Awiwu. Zszokowani nalotem Egipcjanie zmienili w owym czasie skłonność ofensywy, rezygnując ze zdobywania Tel Awiwu, skierowali agresja w kierunku Betlejem i Jerozolimy, dążąc do połączenia sił z Legionem Arabskim.

Uchwała ONZ nr 50
Zobacz więcej w osobnym artykule: Idea Izraela i Palestyny w ONZ.

29 maja 1948 z inicjatywy Brytyjczyków Wskazówka Bezpieczeństwa ONZ przyjęła Rezolucję nr 50 wzywającą do zaprzestania walk w Palestynie i nakładająca embargo na dostawy broni na rzecz wszystkich walczących w konflikcie stron. Rezolucja nakazywała wszystkim walczącym stronom wtajemniczenie zawieszenia broni, które miało posiadać moc prawną przez 28 dni począwszy od 11 czerwca 1948. W tym czasie do Palestyny proch przybyć Rozjemca Organizacji Narodów Zjednoczonych, którego zadaniem było odniesienie rozmów ze wszystkimi stronami, w celu znalezienia pokojowego rozwiązania konfliktu.

Starania “Ben Num B”

Izraelczycy świadomi zbliżającego się terminu wejścia w żywot rozejmu, postanowili spożytkować pozostały epoka i pochwycić kiedy najlepsze pozycje. Najważniejszym strategicznym celem wydawało się wtedy odblokowanie Jerozolimy. I właśnie wobec tego 30 maja 1948 oddziały Hagany rozpoczęły kolejne nawała na arabskie pozycje obronne w rejonie fortu Latrun. W ciężkich walkach Żydzi stracili 139 ludzi i wycofali się.

Równolegle z natarciem na Latrun, 31 maja przeprowadzono oskrzydlający ofensywa na irackie pozycje w rejonie Dżeninu i Nablusu w Samarii, niemniej jednak i to ofensywa zostało krwawo zatrzymane.

Nie mogąc uzyskać militarnego rozstrzygnięcia, Izraelczycy przeprowadzili w nocy z 31 maja na 1 czerwca napaść na Amman, stolicę Transjordanii. W nalocie uczestniczyły jedynie trzy myśliwce Avia S-199, niemniej jednak już sam faktyczny stan rzeczy zrzucenia bomb na Amman wywarł i właśnie duże odczucie psychologiczne. Potem 3 czerwca izraelski samolot myśliwski zestrzelił ponad Tel Awiwem dwoje egipskie bombowce C-47 Dakota. Było to pierwsze danie izraelskie wygrana powietrzne i miało duże oznaczanie moralne zaś propagandowe na rzecz Izraela.

Działanie “Yoram”

W dniach 8-9 czerwca 1948 roku oddziały Hagany rozpoczęły kolejne nawała na arabskie pozycje obronne w rejonie Latrun, usiłując odbezpieczyć drogę z Tel Awiwu do Jerozolimy. Acz i to najście zostało krwawo odparte.

Najważniejszy rozejm


Hrabia Folke Bernadotte (1895-1948).

11 czerwca 1948 roku w Palestynie zaczął posiadać moc prawną zawieszenie broni narzucony przez Radę Bezpieczeństwa ONZ.

W chwili ogłoszenia zawieszenia broni Żydzi kontrolowali powierzchnia całego swojego państwa, natomiast strategiczne linie komunikacyjne były przerwane i nie było potencjał dostarczenia zaopatrzenia albo posiłków do wielu odosobnionych osiedli. Ocalenie tych izolowanych osiedli było na serio zagrożone. Po drugiej stronie konfliktu, Egipcjanie przejęli całkowitą kontrolę powyżej Strefą Gazy i otoczyli żydowską enklawę na pustyni Negew. Jordańczycy kontrolowali Dolinę Jordanu i Jerozolimę. Irakijczycy zajęli centralną część Samarii z miastami Dżenin i Nablus. A na północy oddziały syryjskie, libańskie i arabscy ochotnicy prowadzili razem dywersyjną działanie napadając na żydowskie osady i przecinając linie komunikacyjne w Galilei.

Rozejm puder posiadać moc prawną przez 28 dni do 9 lipca 1948. Zadatek zawieszenia broni a posłuszeństwo embarga na dostawy broni nadzorował Mediator Organizacji Narodów Zjednoczonych, hrabia Folke Bernadotte, kto wspólnie z oficerami belgijskimi, francuskimi, szwedzkimi i amerykańskimi przybył do Palestyny. Wojskowi stanowili kadłub międzynarodowych sił nadzorujących przerwanie ognia UNTSO (United Nations Truce Supervision Organization). Ich zadaniem było nadzorowania przestrzegania warunków rozejmu i niedopuszczenie do wzmocnienia pozycji wojskowych w rejonie walk. Oraz hrabia Bernadotte zajął się zbadaniem przyczyn i podłoża wybuchu wojny. Po zakończeniu dochodzenia hrabia przedstawił 27 czerwca 1948 wstępne propozycje rozwiązania konfliktu. Podług jego propozycji, Palestyna miała stać się unią arabsko-żydowską. Zmiany terytorialne przewidywały: uwięzienie przez Izrael Galileę, oraz Arabowie mieli przyjąć pustynię Negew zaś Jerozolimę. Przystań Hajfa i aerodrom Lod znalazłyby się poniżej kontrolą międzynarodowych sił pokojowych. Równocześnie miała stać się wstrzymana żydowska imigracja do Palestyny, a arabscy wysiedleńcy mieli ponowić się do swych domostw.

Jednak szczęście misji pojednawczej był nałogowiec od rozpoczęcia wspólnych rozmów pokojowych, do których przystąpienia odmówili Arabowie. Zażądali oni zmniejszenia terenów będących w posiadaniu Żydów, na co stronica izraelska nie wyrażała zgody. W ów wyjście upadła pierwsza okazja pokojowego przerwania wojny.

Łamanie warunków rozejmu

Izrael wykorzystał odroczenie broni na intensyfikacja swoich sił zbrojnych. Ze względu dużej pomocy finansowej ze okolica ZSRR zaś międzynarodowego ruchu syjonistycznego, zakupiono duże ilości broni i amunicji, które a więc zaczęły licznie dochodzić do Palestyny. Do przerzutu broni ze wschodu użyto między innymi czechosłowackich samolotów, oraz do transportu sprzętu zakupionego na zachodzie użyto samolotów zarejestrowanych w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Belgii i Panamie. Pilotowali je żydowscy piloci, lub piloci wynajęci zwykle z Wszechmogący American World Airways.

Myśl “Altaleny”

20 czerwca 1948 do wybrzeża Palestyny w rejonie moszawu Kfar Vitkin przypłynął statek “Altalena“. Na jego pokładzie znajdowało się naokoło 1 000 nielegalnych imigrantów z Francji i duże ilości broni zakupionej na zachodzie przez radykalną żydowską organizację Irgun. Siły Obronne Izraela zezwoliły imigrantom minąć na ziemia, atoli od Irgunu zażądały oddania całej broni. Władze nie chciały pozwolić, by w żydowskim państwie istniały różne formacje zbrojne i odważnie zwalczały wszystkie grupy, które nie chciały uzależnić się rządowi i wleźć w zestaw regularnej armii.

W odpowiedzi członkowie Irgunu zażądali, by co najmniej 20% broni pozostała w ich rękach i przepłynęli statkiem do plaży Tel Awiwu. Wtedy na zlecenie premiera Dawida Ben Guriona izraelskie oddziały ostrzelały i zatopiły statek. Zginęło 66 członków Irgunu i 3 żołnierzy izraelskiej armii. Aresztowano plus nad 200 członków Irgunu.

Arabskie pogromy

Podczas trwania rozejmu w Palestynie, Arabowie wyładowali swoją niechęć do Izraela na żyjących w państwach arabskich Żydach. W czerwcu 1948 doszło do kilku zamachów bombowych w żydowskiej dzielnicy w Kairze (miasto stołeczne Egiptu). Zginęło wtedy co bynajmniej 70 Żydów. Egipskie władze stosowały również politykę represji, aresztując naokoło 100 wpływowych Żydów, konfiskując ich własność tudzież namawiając ich do emigracji. W czerwcu 1948 roku wybuchły arabskie rozruchy w Oujda i Dierada w Maroku. W pogromie zginęło 44 Żydów. Do pogromu doszło również w Trypolisie (Libia), dokąd zginęło 15 Żydów. Zniszczonych zostało 280 żydowskich domów.

Druga krok wojny

Zawieszenie broni w Palestynie zostało zerwane przez wojska egipskie, które na zlecenie generała Nugiba 8 lipca 1948 zaatakowały pozycje żydowskie w rejonie Negba.

Poczynania “Danny”

9 lipca 1948 roku Siły Obronne Izraela rozpoczęły największą z dotychczasowych swoich operacji wojskowych. Czwórka brygady (Aleksandroni, Kiryati, Yiftach i zmechanizowana Shmone) otrzymały dekret natarcia w celu odblokowania strategicznej kosztowny Tel Awiw-Jerozolima. W pierwszej fazie operacji Izraelczycy opanowali arabskie wioski naokoło Tel Awiwu, a od tego czasu po zaciętych walkach 11 lipca zajęli aerodrom Lod i 12 lipca pobliskie gród Ramla. Z tych dwóch w zastępstwie wypędzono dookoła 50 000 arabskich cywilów, którzy musieli przejść piechotą przez półpustynne tereny do pozycji Legionu Arabskiego w Pierzyna Haron. W ciągu tego tragicznego marszu zmarło wielu starców i dzieci. Podczas gdy Izraelczycy zorientowali się o skali dramatu, powstrzymali swoje działania i pozostałych uchodźców przewieźli ciężarówkami w sąsiedztwo fortu Latrun, dokąd znajdowały się pozycje Legionu Arabskiego.

14 lipca izraelskie siły powietrzne przeprowadziły widowiskowy napad na Kair. Napad przeprowadziły trzy ciężkie bombowce B-17, które lecąc z Czechosłowacji do Izraela, zmieniły trasę i zbombardowały dwór egipskiego króla Faruka w Kairze. Wywarło to właśnie duże odczucie na Egipcjanach, iż przyjęli oni postawę defensywną na całym froncie w Palestynie. W następnych dniach izraelskie B-17 zbombardowały miasta Gaza, Al-Arisz, Kair, Amman natomiast Damaszek.

W drugiej fazie Operacji “Danny”, w dniach 15-16 lipca bez powodzenia zaatakowano pozycje Legionu Arabskiego w forcie Latrun, jaki blokował drogę do Jerozolimy. 18 lipca przeprowadzoną drugą desperacką próbę zdobycia Latrun z wykorzystaniem pojazdów opancerzonych i dwóch czołgów Cromwell. Chociaż wszystkie ataki zostały krwawo odparte. Sporadyczne starcia w tym rejonie stały coraz do 20 lipca.

Poczynania “Dekel”

Grafika:Mivzadekel.JPG
Izraelski wojak w wiosce Shfaram - 22 lipca 1948 r.

Równolegle z działaniami na froncie centralnym, Izraelczycy postanowili opanować inicjatywę strategiczną na północy. W tym celu 9 lipca 1948 para izraelskie brygady rozpoczęły nawała w Galilei. Izraelczycy zdobywali kolejne arabskie wioski i wypędzali z nich cywilnych mieszkańców. W toku walk o wioskę Saffuriya (15 lipca) izraelskie bombowce zbombardowały wioskę. Jej populacja w panice uciekli do Libanu.

16 lipca zajęto gród Nazaret, otwierając linie komunikacyjne łączące Galileę z wybrzeżem i miastem Hajfą. Tudzież pobite oddziały Arabskiej Armii Wyzwoleńczej wycofały się na północ, znajdując schronisko w górach Górnej Galilei.

Starania “Kedem”

W dniach 16-17 lipca 1948 roku połączone oddziały Hagany, Irgunu i Lehi przeprowadziły najście w Jerozolimie, zdobywając część Starego Miasta.

Inny rozejm

18 lipca 1948 roku w Palestynie zaczął posiadać moc prawną dalszy zawieszenie broni narzucony przez Radę Bezpieczeństwa ONZ. Przerwanie ognia obowiązywał przez 89 dni do 15 października 1948. Zacięcie zawieszenia broni natomiast posłuszeństwo embarga na dostawy broni nadzorował Mediator Organizacji Narodów Zjednoczonych hrabia Folke Bernadotte. Apiać podjął on próbę pokojowego rozwiązania konfliktu. 3 sierpnia 1948 zostały zapoczątkowane poufne negocjacje izraelsko-transjordańskie w Paryżu. Izrael oczekiwał, iż w wyniku tych rozmów Arabowie uznają faktyczny stan rzeczy istnienia państwa żydowskiego w Palestynie, godząc się pod ręką tym na wielce idące zmiany terytorialne - tzn. był gotów uznać zdobycze transjordańskie w zamian za tworzenie korytarza łączącego Jerozolimę z wybrzeżem. Ustalenia zostały zerwane, albowiem Izrael odmówił palestyńskim uchodźcom prawa powrotu do swoich domów w żydowskiej części Palestyny.

16 września 1948 hrabia Bernadotte przedstawił inny teoria propozycji zmierzających do przywrócenia pokoju na Bliskim Wschodzie. Został on odrzucony przez obie okolica konfliktu, a 17 września Bernadotte został zamordowany przez dwóch członków radykalnej żydowskiej organizacji Lehi. Nowym Mediatorem Organizacji Narodów Zjednoczonych w Palestynie został jankeski człowiek taktowny Ralph Bunche.

Łamanie warunków rozejmu

Postanowienia drugiego zawieszenia broni nie były przestrzegane. Okres rozejmu w najwyższym stopniu skutecznie wykorzystał Izrael dozbrajając Siły Obronne Izraela. Między innymi zakupiono ekwipunek żołdak w Czechosłowacji za 9 mln dolarów. Kredytu udzielił Czechosłowacki Pula Narodowy, a gwarancje dał szczebel Czechosłowacji. Transporty broni szły do Izraela tranzytem przez polskie porty.

Po drugiej stronie konfliktu, przez zupełny okres trwania rozejmu Legion Arabski prowadził mocny strzelanina Starego Miasta Jerozolimy. Na dodatek 12 sierpnia 1948 zburzono stację pomp wody w Latrun (i to mimo faktu, iż cel był przy kontrolą międzynarodowych sił UNTSO). Poniżenie pomp pozbawiło Jerozolimę dostaw wody. W tej sytuacji Izraelczycy na chybcika zbudowali pionierski rurociąg. Wszelako prowadziło to do wzrostu napięcia i groziło zerwaniem rozejmu. Wobec międzynarodowym naciskiem 22 sierpnia wojskowi izraelscy, egipscy i transjordańscy uzgodnili procedurę zapobiegania incydentom zbrojnym w rejonie Jerozolimy.

Jednostronne decyzje

22 września 1948 roku Przymierze Arabska jednostronnie powołała w Gazie arabski ranga Palestyny z muftim Jerozolimy na czele i proklamowała niezawisłość arabskiej części Palestyny. Transjordania sprzeciwiła się utworzeniu tego rządu i odmówiła uznania nowego państwa arabskiego. Pogorszyło to relacje Transjordanii z Ligą Arabską i król Abd Allach I ibn Husajn w obawie zanim arabską wrogością przerwał paryskie tajne ustalenia z Izraelem.

Trzecia stadium wojny


Wojna o Niepodległość
działania w październiku 1948 r.

14 października 1948 roku Egipcjanie ostrzelali na pustyni Negew zabezpieczony przez UNTSO eskorta 16 żydowskich ciężarówek. ów zdarzenie stał się pretekstem na rzecz rozpoczęcia nowej izraelskiej ofensywy.

Starania “Yoaf”

15 października 1948 roku w odwecie za egipski ogień żydowskiego konwoju na pustyni Negew, izraelskie bombowce zbombardowały miasta Gaza, Majdal, Beer Szewa i Beit Hanun. Równocześnie kwartet izraelskie brygady (Negev, Givati, Yiftach, Oded tudzież elementy Shmone) uderzyły na grupa wojsk egipskich w rejonie Strefy Gazy. Wydzielone izraelskie jednostki specjalne przeprowadziły serię dywersyjnych działań, paraliżując komunikację na półwyspie Synaj i odcinając egipskie wojska w Palestynie od swojego zaplecza. Izraelscy płetwonurkowie zatopili egipski duży statek morski reprezentacyjny “Emir Farouk” (22 października).

21 października Izraelczycy zdobyli gród Beer Szewa nawiązując komunikację z izolowanymi żydowskimi osiedlami na pustyni Negew. Zagrożeni okrążeniem Egipcjanie zaczęli wtedy naprędce wycofywać swoje oddziały z rejonu Hebronu na środek dnia, żeby przewiercić się w kierunku Synaju. Wniwecz okrążono dookoła 4 000 egipskich żołnierzy w tzw. worku Faluja, a arabski stopień Palestyny uciekł do Kairu.

Trzecia część rozejm

22 października 1948 roku w Palestynie zaczął posiadać moc prawną trzecia część przerwanie ognia narzucony przez Radę Bezpieczeństwa ONZ. Przerwanie ognia obowiązywał przez 6 dni do 28 października 1948. Predyspozycja zawieszenia broni zaś posłuszeństwo embarga na dostawy broni nadzorował rozjemca ONZ w Palestynie, człowiek taktowny Ralph Bunche.

Czwarta etap wojny

Grafika:Shiryonn3.JPG
Izraelski kadłub zbrojony - 1948 r.

28 października 1948 roku oddziały Arabskiej Armii Wyzwoleńczej zaatakowały żydowską osadę Manara w Galilei. Ofensywa stał się pretekstem do przeprowadzenia nowej izraelskiej ofensywy.

Poczynania “Hiram”

28 października 1948 roku kwartet izraelskie brygady przeprowadziły przeciwnatarcie na pozycje Arabskiej Armii Wyzwoleńczej w Górnej Galilei. Oskrzydlające uderzenia zmusiły Arabów do szybkiego odwrotu i wycofania się z Galilei do Libanu. W arabskich wioskach al-Dawayima (80 zabitych), Safsaf (70 zabitych), Hula (40 zabitych), Saliha (70 zabitych), Eilabun (13 zabitych) i Majd al-Krum (12 zabitych) doszło do masakr Arabów. Ludzie cywilna okolicznych arabskich wiosek w panice opuściła swoje domy, uciekając do Libanu .

30 października izraelska zespół Carmeli przeciwdziałając ewentualnemu natarciu wojsk syryjskich, wkroczyła na okręg Libanu i zajęła 41 wiosek na obszarze na godzina dwunasta od rzeki Litani.

Odroczenie broni z Transjordanią

W październiku 1948 roku dyplomacja brytyjska ostrzegła Izrael zanim podejmowaniem jakichkolwiek działań ofensywnych przeciw Transjordanii, albowiem w takim przypadku brytyjskie wojska musiałyby zatrudnić się w spór w Palestynie po stronie arabskiej. Z tego powodu Izraelczycy wstrzymali się z jakimikolwiek działaniami wojskowymi wymierzonymi przeciw Legionowi Arabskiemu i rozpoczęli tajne negocjacje.

30 listopada 1948 przedstawiciele rządu izraelskiego zawarli ostateczne umowa z Transjordanią, uzyskując trwałe odroczenie broni w rejonie Jerozolimy.

Uchwała ONZ nr 194

11 grudnia 1948 roku Kongregacja Ogólne ONZ przegłosowało Rezolucję nr 194, która wzywała do natychmiastowego zakończenia walk w Palestynie. Uchwała wzywała do demilitaryzacji Jerozolimy i przekazania miasta przy kontrolę międzynarodowych sił pokojowych UNTSO, które zapewniłyby ochronę i wakujący dojście do wszystkich świętych miejsc. Wezwano również do umożliwienia wszystkich wojennym uchodźcom powrotu do swoich domów czy też wypłacenia odszkodowań tym, którzy zdecydują się nie powracać. Uchwała udzieliła również pełnomocnictwa do utworzenia Komisji Rozjemczej Narodów Zjednoczonych.

Poczynania “Horew”


Wojna o Niepodległość
działania w grudniu 1948 r. i styczniu 1949 r.

22 grudnia 1948 roku izraelska wojsko uderzyła na siły egipskie na pustyni Negew. Celem było oblężenie i skasowanie egipskich wojsk w tym regionie. W toku prowadzonych działań izraelskie oddziały wykonały oskrzydlający zagrywka, wdzierając się na skroś w Półwysep Synaj. W rezultacie, do końca grudnia egipskie oddziały zostały nie całkiem diametralnie rozbite. Egipcjanie zdołali zdołać zachować pozycje obronne wyłącznie w rejonie Gazy.

30 grudnia 1948 Wielka Brytania wystosowała wobec adresem Izraela ultimatum, domagając się wycofania wojsk izraelskich z kraina Egiptu, przy groźbą brytyjskiej interwencji wojskowej. Podobnej treści list przesłał na ręce izraelskiego premiera Ben Guriona plus prezydent Stanów Zjednoczonych Harry S. Truman. Na rzecz wzmocnienia dyplomatycznych nacisków na początku stycznia 1949 w stolicy Transjordanii, w Ammanie, pojawił się brytyjski baon piechoty, jaki proszek szczędzić nim rzekomym “izraelskim zagrożeniem”.

Izraelczycy ustąpili poprzednio brytyjskim ultimatum i 7 stycznia 1949 wstrzymali działania ofensywne, a 8 stycznia wycofali się z Synaju. W trakcie tej operacji Izraelczycy zestrzelili (7 stycznia) pięć brytyjskich myśliwców Spitfire, nadzorujących wycofywanie izraelskich oddziałów w rejonie Dir El-Ballah na Synaju.

Pertraktacje ONZ

13 stycznia 1949 roku rozpoczęły się tajne pertraktacje izraelsko-arabskie na wyspie Rodos. Odbywały się one poniżej patronatem Mediatora ONZ w Palestynie Ralpha Bunche’a. W trakcie rozmów państwa arabskie wobec żadnym pozorem nie zgadzały się na mir istnienia państwa żydowskiego. Nie godziły się również na żadne umowa kończące wojnę i odmówiły podpisania jakiegokolwiek umowy o podziale teren Palestyny.

Odroczenie broni z Egiptem


Izraelscy żołnierze zajmują Ejlat - 10 marca 1949 r.

24 lutego 1949 roku na wyspie Rodos podpisano izraelsko-egipskie układ o zawieszeniu broni. W zamian za kropka nad i walk, Izrael zgodził się na uruchomienie z okrążenia egipskich wojsk uwiezionych na pustyni Negew. Mogły one bez przymusu anulować się na Półwysep Synaj.

Obsługiwanie “Ovda”

Gdy Egipcjanie wycofywali się z pustyni Negew, izraelskie oddziały przeprowadziły operację zajęcia opuszczonych pozycji. Działanie rozpoczęła się 5 marca 1949.

7 marca Izraelczycy zajęli Sodom i Ein Gedi ponad Morzem Martwym. 9 marca zajęto twierdzę Masada. 10 marca zajęto gród Ejlat powyżej Morzem Czerwonym.

Finał wojny

23 marca 1949 zawarto układ o zawieszeniu broni pośrodku Izraelem a Libanem. W zamian za zawieszenie broni, Izrael wycofał swoje oddziały z teren Libanu.

3 kwietnia 1949 zawarto następujący rozejmowy oprawa izraelsko-jordański, na mocy którego Izrael zgodził się na podmienianie w Samarii wojsk irackich jordańskim Legionem Arabskim. W zamian za to, Jordania zgodziła się na wyżywienie przez Izrael pustyni Negew. Tudzież nie uregulowana została materia Jerozolimy.

20 lipca 1949 zawarto rozejmowy oprawa izraelsko-syryjski. Ustalono linię demarkacyjną między oboma państwami. Irak i Bliski wschód Saudyjska nie wyraziły zgody na podpisanie jakiegokolwiek porozumienia o zawieszeniu broni z Izraelem.

Saldo wojny


Wojna o Niepodległość
granice i terytoria po zakończeniu wojny - 1949 r.


Izraelska baretka za wkład w Wojnie o Niepodległość.

Pierwsza kampania izraelsko-arabska w rzeczywistości nie zakończyła się, dlatego że nie zawarto żadnego traktatu pokojowego, a działania wojenne przerwano jeno na mocy zawieszenia broni. Formalnie walka pośrodku Izraelem a państwami arabskimi na Bliskim Wschodzie w dalszym ciągu trwała ondulacja. Jakkolwiek de facto Palestyna została podzielona między Izrael (zajął 77% okręg kraju, inaczej o 21% więcej aniżeli przewidywała to uchwała ONZ z 1947), Jordanię (zajęła Judeę i Samarię) i Egipt (zajął Strefę Gazy).

Wojna kosztowała Izrael utratę życia przez 6 373 ludzi (4 000 żołnierzy i 2 400 cywilów). Na dodatek dookoła 15 000 ludzi zostało rannych. Straty krajów arabskich szacuje się na 10 000-15 000 zabitych natomiast 25 000-30 000 rannych.

Zawieszenie broni ustabilizowało sytuację na frontach, których linie stały się granicami państwowymi. Były one chociaż od początku do końca naruszane przez napady grup arabskich fedainów, którzy urządzali zasadzki w rejonie przygranicznych żydowskich osiedli. W odwecie izraelska wojsko przeprowadzała operacje w głębi Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu. W ów wybieg odroczenie broni było łamane przez wszystkie okolica konfliktu.

Żadne z państw członkowskich Ligi Arabskiej nie uznało istnienia państwa żydowskiego w Palestynie, w dodatku ogłaszając szczucie ekonomiczny Izraela. Mnogość państw w obawie przedtem reperkusjami w stosunkach z krajami arabskimi, co więcej nie podejmowało próby zbliżenia do Izraela.

Wysiedleńcy palestyńscy

Łączną liczbę uchodźców szacuje się na wokół 750 000 osób, z których 460 000 znalazło się wniwecz w Jordanii, 100 000 w Libanie, 80 000 w Syrii, a resztka znalazła się w rejonie Gazy . Zadanie uchodźców palestyńskich do chwili obecnej budzi mnóstwo emocji na całym świecie. Z punktu widzenia Arabów, pełna zadłużenia za kwestię uchodźców spoczywa na Izraelu. Jakkolwiek ciekawym jest opinia na ów kwestia z punktu widzenia byłego premiera Syrii, Chalid al-Azma:

“(…) apostrofa rządów państw arabskich do opuszczenia Palestyny i przeniesienia się do sąsiednich krajów arabskich, skierowane do jej mieszkańców po masakrze w wiosce Dir Yasin w 1947 roku, pomogło Żydom, ich stan rzeczy w Palestynie o wiele się poprawiła bez większego wysiłku. Pomyślmy, co by było, jeśliby ludzie Palestyny, których numer przekroczyła milion, zostali w swoim kraju. Jaką stanowiliby piątą kolumnę, gdy ranga izraelski byłby w ciągłym strachu. Od 1948 roku domagamy się, by powrócili do swych domów. Toż to właśnie my wzywaliśmy ich do opuszczenia kraju, a od naszego żądania od ONZ, iżby zadecydowała o ich powrocie, minęło nieco miesięcy. Azaliż to jest mądra i uzasadniona działalność polityczna? Azali jest tu konotacja? Sami zdecydowaliśmy o ich losie, o losie milionów uchodźców arabskich, wzywając ich do opuszczenia swych domów, ziem, miejsc pracy i fabryk. Zamieniliśmy ludzi, cieszących się ze swej pracy w wysiedleńców pozbawionych pracy w ogóle. Następnie przyzwyczailiśmy ich do żebractwa i zadowolenia z tego, co daje im U.N.R.W.A. (United Nations Płaskorzeźba and Works Agency for Palestine Refuges in the Near East) (…)”

W 1948 roku 68% uchodźców arabskich opuszczając Palestynę nie widziało ani jednego izraelskiego żołnierza. Nie zmienia to niemniej jednak stanu rzeczy, iż frekwencja palestyńskich uchodźców do tej pory destabilizuje sytuację polityczną, gospodarczą i militarną na Bliskim Wschodzie. Państwa arabskie uniemożliwiają Palestyńczykom absorpcję na swoim kraina, wykorzystując ich niezadowolenie do wywierania nieustannego nacisku na Izrael. Jest to jedna z przyczyn podsycających spór izraelsko-arabski i utrudniająca wzrost wysiłków pokojowych na Bliskim Wschodzie.

Przypisy

  1. ↑ Yoav Gelber: Palestine 1948. Brighton: Sussex Academic Press, 2006, s. 120. ISBN 1845190750
  2. ↑ Yoav Gelber: op. cit.. Ss. 122-123. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Yoav Gelber: op. cit.. S. 126. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Jewish Virtual Library (en). .
  5. ↑ Efraim Karsh: The Arab-Israeli Conflict. The Palestine Duchota 1948. Osprey Publishing, 2002, s. 27. ISBN 1841763721
  6. Arabs at Duchota: Military Effectiveness, 1948-1991. University of Nebraska Press, 2004, ss. 15-27. ISBN 0803287836
  7. ↑ Ilan Pappe: The Ethnic Cleansing of Palestine. Oxford: Oneworld Publications Limited, 2006, s. 129. ISBN 1-85168-467-0
  8. ↑ Kenneth Pollack: op.cit.. Ss. 448-457. ISBN 0803287836
  9. ↑ Eugene L. Rogan, Avi Shlaim: The Duchota for Palestine: Rewriting the History of 1948. Cambridge: 2001, s. 8. 
  10. ↑ Uthman Hasan Salih: Dawr Al-Mamlaka Al-’Arabiyya Al-Sa’Udiyya Fi Harb Filasin 1948 (Grunt Arabii Saudyjskiej w wojnie w Palestynie 1948 r.). Revue d’Histoire Maghrébine, 1986, ss. 201-221. ISBN 03308987. 
  11. ↑ Efraim Karsh: op. cit.. S. 26. 
  12. ↑ Yoav Geber: op. cit.. Ss. 36-37. 
  13. ↑ Benny Morris: Righteous Victims: A History of the Zionist-Arab Conflict, 1881-2001. Vintage, 2001, s. 26. ISBN 0-8032-3952-1
  14. ↑ Livia Rothkirchen: The Jews of Bohemia and Moravia: Facing the Holocaust. University of Nebraska Press, 2006, s. 26. ISBN 0-8032-3952-1
  15. ↑ Haim Levenberg: Military Preparations of the Arab Community in Palestine: 1945-1948. 1993, s. 94. ISBN 0714634395
  16. ↑ Efraim Karsh: op. cit.. S. 30. ISBN 1841763721
  17. ↑ 17,0 17,1 Palestine Remembered (en). .
  18. ↑ Shlomo Aloni: Arab-Israeli Air Wars 1947-82. Osprey Publishing, 2001. ISBN 1841762946
  19. ↑ Menachem Begin: The Revolt. Dell Publishing, 1978. ISBN 978-0440175988
  20. ↑ Alfred A. Knopf: A History of Israel from the Rise of Zionism to Our Time. Prekursorski Jork: 1976, s. 330. ISBN 0-394-48564-5
  21. ↑ Plan ataków (en). .
  22. ↑ Jewish Virtual Library (en). .
  23. ↑ Jewish Virtual Library (en). .
  24. ↑ Jewish Virtual Library (en). .
  25. ↑ Pagina Irgunu (en). .
  26. ↑ Carta Jerusalem, Battle Sites in the Kraj związkowy of Israel. W: Israel:Carta. Ss. 29-30. ISBN 965-220-494-3
  27. ↑ Israeli History: Parność of Independence (en). .
  28. ↑ Shlomo Aloni: op. cit.. S. 22. 
  29. ↑ Napis porozumienia izraelsko-egipskiego (en). .
  30. ↑ Inskrypcja porozumienia izraelsko-libańskiego (en). .
  31. ↑ Inskrypcja porozumienia izraelsko-jordańskiego (en). .
  32. ↑ Napis porozumienia izraelsko-syryjskiego (en). .
  33. ↑ Mid-Range Wars and Atrocities of the Twentieth Century (en). .
  34. ↑ Komunikat ONZ (en). .
  35. ↑ Khalid al-Azm: Pamiętnik. Bejrut: 1973, ss. 386-387. 
  36. ↑ Wysiedleńcy palestyńscy (pl). .

Bibliografia

  • Krzysztof Kubiak: Pierwsza kampania bliskowschodnia 1947-1949. Opracowanie naukowe polityczno-wojskowe. Wrocław: Oficyna Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP we Wrocławiu, 2006. ISBN 83-89518-38-4
  • Shlomo Aloni: Arab-Israeli Air Wars 1947-82. Osprey Publishing, 2001. ISBN 1841762946
  • Morris Beckman: The Jewish Brigade: An Army With Two Masters, 1944-45. Sarpedon Publishers, 1999. ISBN 188511956. 
  • Shlomo Ben-Ami: Scars of Duchota, Wounds of Peace: The Israeli-Arab Tragedy. Oxford University Press, 2006. ISBN 0195181581
  • Meron Benvenisti: Sacred Landscape. University of California Press, 2002. ISBN 0520234227
  • Ian Bickerton, Maria Hill: Contested Spaces: The Arab-Israeli Conflict. McGraw-Hill. ISBN 0074712179
  • Ian Black: Israel’s Secret Wars: A History of Israel’s Intelligence Services. Grove Press, 1992. ISBN 0802132863
  • John Bowyer Bell: Terror Out of Zion: The Fight For Israeli Independence. Transaction Publishers, 1996. ISBN 1560008709
  • Ahron Bregman: Israel’s Wars: A History Since 1947. Londyn: Routledge, 2002. ISBN 0415287162
  • Judith Brown, Roger Louis: The Oxford History of the British Empire. Oxford: Oxford University Press, 1999. ISBN 0198205643
  • Martin van Creveld: Moshe Dayan. Weidenfeld & Nicholson, 2004. ISBN 0297846698
  • Simha Flapan: The Birth of Israel: Myths and Realities. New York: Pantheon Books, 1987. 
  • Yoav Gelber: Palestine 1948. Parność, Escape and the Emergnece of the Palestinian Refugee Problem. Sussex Academic Press, 2006. ISBN 1845190750
  • Dan Kurzman: Genesis 1948 - the first Arab-Israeli war. New York: New York American Library, 1970. 

Zobacz też


Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
I walka izraelsko-arabska 1948-1949

  • Historia Izraela
  • Konflikt izraelsko-arabski

Linki zewnętrzne

  • Wojna o Suwerenność Kneset
  • ONZ: Pytania o Palestynę
  • Palestinian viewpoint concerning the context of the 1948 war
  • Izrael i związek arabska 1948
  • Mapa inwacji arabskiej 1948

Kategorie: Dobre artykuły • I kampania izraelsko arabska • Wojny w Azji

Wojny w Azji

Wojny izraelsko-arabskie

December 4th, 2008

Wojny izraelsko-arabskie
Konflikt izraelsko-arabski


Izrael i członkowie Ligi Arabskiej.

Data
15 maja 1948 – nadal

Miejsce
Bliski Wschód

Strony konfliktu


Izrael

Przymierze Państw Arabskich

Wojny izraelsko-arabskie

Wojna domowa (1947-1948) - Konflikt zbrojny o Niezawisłość (1948-1949) - Zastój sueski (1956) - Walka sześciodniowa (1967) - Walka na przemęczenie (1967-1970) - Konflikt zbrojny Jom Kippur (1973) - Kampania libańska (1982-1985) - Pierwsza Intifada (1987-1991) - Intifada Al-Aksa (2000-2004) - Druga konflikt zbrojny libańska (2006) - Spór izraelsko-palestyński (2007-2008)

Wojny izraelsko-arabskie - część co niemiara szerszego pojęcia konfliktu izraelsko-arabskiego, kto toczy się na Bliskim Wschodzie pośrodku Izraelem a Arabami. Przydawka to dotyczy wszystkich konfliktów zbrojnych między Izraelem a państwami arabskimi, które miały obszar od powstania państwa Izrael 14 maja 1948 roku.

Spis treści

Pierwsza konflikt zbrojny 1948-1949
Zobacz więcej w osobnym artykule: Pierwsza kampania izraelsko-arabska 1948-1949.

Pierwsza kampania izraelsko-arabska wybuchła 15 maja 1948 roku. Na obszar państwa żydowskiego w Palestynie wkroczyły oddziały wojsk egipskich, irackich, syryjskich, transjordańskich i libańskich.

Państwa członkowskie Ligi Arabskiej nie uznały ONZ-owskiego planu podziału Palestyny i postanowiły obrócić w perzynę dopiero co powstałe państwo żydowskie. Oficjalnym powodem arabskiej inwazji była usprawiedliwienie cywilnej ludności arabskiej nim działalnością żydowskich bojówek. Siły izraelskie słabsze liczebnie, przecież odpowiednio zorganizowane i wyszkolone, wyparły arabskie wojska. Palestyńscy Arabowie, pozbawieni uznawanych uniwersalnie przywódców, na apostrofa liderów arabskich licznie opuszczali swoje domy (naokoło 750 tys. uchodźców). Do ucieczki skłaniał ponadto Arabów groza żydowskich organizacji paramilitarnych i masakry ludności arabskiej (m.in. Ludobójstwo w Deir Jassin).

W 1949 roku podpisano porozumienia rozejmowe między walczącymi stronami. Izrael poszerzył swoje teren w stosunku do obszaru przyznanego przez ONZ o zachodnią Galileę, okcydentalny Negew i część Jerozolimy. Poniżej kontrolą Transjordanii pozostała Samaria i Judea z częścią Jerozolimy, a Egipt zachował pozycję w Gazie.

Lata 1949-1956

Zabór Gazy, Samarii i Judei

24 kwietnia 1950 roku Jordania dokonała formalnej aneksji Samarii i Judei, które w charakterze Okcydentalny Kraj Jordanu zostały włączone do Królestwa Jordanii. Automatycznie wszyscy obywatele tych terenów otrzymali narodowość jordańskie i pełne prawa wyborcze do jordańskiego parlamentu. Anszlus została uznana tylko przez Wielką Brytanię i Pakistan. Jakby równocześnie Pas Gazy weszła w składniki Egiptu bez formalnej aneksji. Ciekawostką jest, iż żadne z państw Ligi Arabskiej nie wspomniało ani razu o utworzeniu państwa arabskiego w Palestynie.

Skostnienie Kanału Sueskiego

W parę miesięcy później (w 1950 r.) egipscy żołnierze zajęli duet wyspy (Tiran i Sanafir) w Cieśninie Tirańskiej u wejścia do Zatoki Akaba na Morzu Czerwonym. W ów droga Egipcjanie przejęli całkowitą kontrolę ponad żeglugą morską w Cieśninie Tirańskiej, przez którą od tego momentu nie mogły przypływać statki płynące do portu Ejlat z towarami na rzecz Izraela. Równocześnie Egipcjanie zamknęli Rura Sueski na rzecz izraelskich statków i wystosowali postulat o odszkodowanie pustyni Negew. Było to wyraźne wykroczenie postanowień Konwencji Konstantynopolskiej 1888, która gwarantowała swobodne korzystanie z Kanału Sueskiego przez statki wszystkich państw w warunkach wojny i pokoju.

Ataki Fedainów

Pod zmierzch 1950 roku pojawił się ostatecznie innowacyjny uroczysty temat na rzecz Izraela. Konfederacja Państw Arabskich utworzyła i udzieliła odsiecz oddziałom arabskich fedainów (od słowa arab. fidā’ī, powstało fidā’īyun, فدائيون: “osobistość, który jest zrealizowany ofiarować swoje byt”), którzy zaczęli z egipskiej Strefy Gazy przeszywać na teren Izraela i dokonywać inwazji na żydowskie osady. O skali problemu najlepiej świadczą cyfry: w latach 1949-1956 w atakach fedainów zginęło 400 Izraelczyków, a nad 900 zostało rannych. Zobacz ponadto: Spis największych arabskich zamachów w Izraelu.

Uzasadnienie zanim Fedainami

W odwecie izraelskie siły rozpoczęły wykonywać wypady na terytoria arabskie, w celu niszczenia baz używanych przez fedainów. Aczkolwiek wybitnie żwawo okazało się, iż izraelska wojsko nie jest należycie przygotowana do prowadzenia działań bojowych w wniwecz nowych warunkach. Z tego powodu rozpoczęto długi sprawa sądowa przebudowy Sił Obronnych Izraela. Za formuła przyjęto ulepszony szwajcarski szablon organizacji armii. W celu gromadzenia informacji wywiadowczych 1 kwietnia 1951 powołano do życia agencję wywiadowczą Mossad. Oraz w celu poprawienia obronności żydowskich skórka położonych w pobliżu granic, stworzono do szczętu innowacyjny klasa osadnictwa - placówki Nahal (He’ahzut). Pierwsza taka posterunek Nahlaim Aleph (obecne Nahal Oz) powstała 25 lipca 1951 po drugiej stronie drogi Gazy. Izraelscy żołnierze byli jednymi z mieszkańców takich osiedli i społem z cywilami pracowali blisko wszystkich pracach rolnych, pełniąc równolegle służbę wojskową.

W lipcu 1953 kategoria Izraela podjął decyzję o utworzeniu specjalnej jednostki antyterrorystycznej (Jednostka 101), której pierwszym dowódcą został Ariel Szaron. Zadaniem tej tajnej jednostki była aktywna wojna z fedainami, którzy przenikali przez granicę izraelską. Izraelscy komandosi dokonywali wypady prócz granicę i niszczyli obozy szkoleniowe fedainów w Egipcie i Jordanii.

Między innymi 14 października 1953 Jednostka 101 przeprowadziła odwetowy ofensywa na obręb Jordanii. Komandosi wkroczyli do przygranicznej wioski Qibya, na północny-zachód od Jerozolimy. Wysadzono 42 domy, szkołę i świątynia muzułmańska. Zginęło 75 Arabów.

Oszustwo Lavona

W 1954 roku Ameryka Zjednoczone starały się zorganizować władze Egiptu i społem utworzyć na Bliskim Wschodzie terenowy arabski układ defensywny. Proponowano Egipcjanom dostawy amerykańskiej broni. Podług założeń Departamentu Stanu USA, Izrael pył podarować Egiptowi ognisty Negew, obrać na swoje obręb 75 tys. arabskich uchodźców i wypłacić pozostałym odszkodowanie.

Zabiegom Stanów Zjednoczonych towarzyszyła otwarta powierzchowność wrogości Egiptu, kto popierał akcje fedainów a blokował możność korzystania z Kanału Sueskiego statkom izraelskim ewentualnie innym statkom przewożącym towary izraelskie. Między innymi 24 grudnia 1953 Egipcjanie zatrzymali u wejścia do Kanału norweski statek płynący z ładunkiem na rzecz Izraela. Na międzynarodowe protesty, Egipt odpowiedział, iż jest w stanie wojny z Izraelem. Na dodatek w lipcu 1954 Wielka Brytania podpisała z Egiptem umowa o ewakuacji wojsk brytyjskich znad Kanału Sueskiego.

W takiej sytuacji stopień Izraela zaakceptował program ministra obrony Pinhasa Lavona, którego celem było wykonanie serii zamachów bombowych i sabotażowych, spowodowanie wzrostu napięcia w Egipcie, zablokowanie wycofania wojsk brytyjskich i zerwanie związków amerykańsko-egipskich. Projekt nazwano Operacją “Susanna”, a do jego przeprowadzenia wyznaczono tajną “Jednostkę 131“.

Operacja “Suzanna” rozpoczęła się 2 lipca 1954, podczas gdy to izraelscy agenci wrzucili bomby zapalające na pocztę w Aleksandrii. W następnych dniach podobne zamachy przeprowadzono w Kairze i apiać w Aleksandrii. Projekt nie powiódł się, ponieważ Egipcjanie aresztowali 11 izraelskich agentów. 11 grudnia odbyła się proces sądowy sądowa i na 2 agentach wykonano opinia śmierci.

Cała rzecz wywołała potężny popchnięcie społeczeństwa Izraela. Wielu ludzi oskarżało ranga, iż nie zrobiono pod dostatkiem bez liku, by oszczędzać swoich agentów. Inni oskarżali ranga o ingerowanie w wewnętrzne sprawy Egiptu tudzież popieranie terroryzmu, w charakterze metody walki.

Wzmocnienie przemocy na granicach

Od początku 1955 narastało prąd na granicy Izraela z Egiptem. Fedainowie ustawicznie przenikali przez granicę i dokonywali licznych napaści i aktów sabotażu. Często podkładano miny na drogach komunikacyjnych w pobliżu żydowskich osiedli. Mordowano cywilów, ostrzeliwano osiedla, przecinano linie telefoniczne i uszkadzano linie energetyczne. Wielkość aktów terroru była racja duża, iż izraelska wojsko zdecydowała o przeprowadzeniu serii odwetowych operacji. Między innymi 28 lutego 1955 izraelscy komandosi dokonali odwetowy rajd w Strefie Gazy, niszcząc egipskie posterunki graniczne. W starciu zginęło 42 egipskich żołnierzy i 8 izraelskich komandosów. W kolejnej operacji 31 sierpnia 1955 komandosi zaatakowali obóz szkoleniowy fedainów w Khan Younis w Strefie Gazy. Zniszczono skończony ekwipunek żołnierz zakumulowany w obozie. W starciu zginęło 72 Arabów.

Jesienią 1955 nasilenie przemocy przybrała proporcja regularnych starć, w czasie których 26 października egipscy żołnierze wkroczyli do zdemilitaryzowanej strefy atakując izraelski placówka obserwacyjny w Nitsana. W odwecie 28 października izraelscy komandosi zaatakowali egipskie pozycje w Es-Sabha, zabijając w walce 70 Egipcjan.

10 grudnia 1955 wzmożenie przemocy przeniosła się na granicę izraelsko-syryjską. Właśnie w tym dniu syryjscy żołnierze ostrzelali izraelskich rybaków, uniemożliwiając im połowy w północno-wschodniej części Jeziora Tyberiadzkiego. W odwecie 11 grudnia izraelscy komandosi zaatakowali syryjskie pozycje. W walce zginęło 50 Syryjczyków i 6 Izraelczyków.

Walka sueska 1956 r.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Zastój sueski.

Gdy 26 lipca 1956 Egipt ogłosił nacjonalizację Kanału Sueskiego, wywołało to natychmiastową reakcję Wielkiej Brytanii i Francji, które postanowiły spożytkować Izrael do wywołania wojny izraelsko-egipskiej, co umożliwiłoby wojskom brytyjsko-francuskim wysadzić na ląd w Egipcie żeby umożliwić bezpieczeństwo międzynarodowej żeglugi po Kanale. Do działań wojennych doszło na przełomie października i listopada 1956. Przy międzynarodowym naciskiem Wielka Brytania, Republika francuska i Izrael musiały zlikwidować swoje wojska z Egiptu, a ich obszar zajęły międzynarodowe siły UNEF. Kampania ta jest często uznawana za ostatnią wojnę w stylu kolonialnym. Izrael osiągnął w niej dokładnie tak to co zamierzał - wymusił odblokowanie na rzecz jego żeglugi Cieśniny Tirańskiej.

Lata 1957-1967

Po przegranej wojnie sueskiej 1956, państwa arabskie nasiliły presję wywieraną na Izrael. W początkowym okresie Arabowie unikali otwartego zaangażowania się w starcia zbrojne i wyręczali się grupami fedainów, którzy z Syrii i Jordanii przenikali na okręg Izraela przeprowadzając zamachy terrorystyczne i akty sabotażu. Zobacz: ataki fedainów w latach 1957-1967.

Jednak niezmiernie żwawo państwa arabskie prosto z mostu zaangażowały się w spór uzbrojony, zrywając w ów podejście zdolność zawieszenia broni 1949. W charakterze pierwsza, 28 marca 1958 syryjska artyleria z rejonu Wzgórz Golan ostrzelała żydowskie osady rolnicze w Dolinie Hula. Po pewnym czasie 22 kwietnia 1958 jordańscy żołnierze ostrzelali izraelską łódź rybacką w pobliżu portu Akaba, na Morzu Czerwonym. Zginęło 2 izraelskich rybaków.

10 października 1959 w Kuwejcie powstała radykalna palestyńska zrzeszenie terrorystyczna Al-Fatah, w której skupili się w największym stopniu radykalni wysiedleńcy palestyńscy. Korzystając z pomocy finansowej państw Ligi Arabskiej rozpoczęli oni szkolenia wojskowe w bazach, które utworzono w obozach uchodźców na terenie Jordanii, Syrii i Libanu. Celem działalności była zbrojna wojna z Izraelem i emancypacja Palestyny spod okupacji Syjonistów. Pierwszą swoją akcję terrorystyczną Al-Fatah przeprowadził w grudniu 1964.

Zbrojenia państw arabskich

Bardzo żwawo po przegranej wojnie sueskiej Egipt zbliżył się do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, jaki w 1957 zawarł układ o współpracy wojskowej z Syrią. W jej rezultacie do Egiptu i Syrii zaczęły dojrzewać dostawy radzieckiej broni, a arabscy oficerowie przechodzili ćwiczenia wojskowe w państwach Układu Warszawskiego.

1 lutego 1958 Egipt połączył się unią z Syrią tworząc nowe państwo Zjednoczona Rzeczpospolita Arabska. 5 lutego jej prezydentem został Gamal Abdel Naser, a syryjska wojsko i milicja poprzedni wobec komenda egipskie.

Zbrojenia Izraela

W ramach wdzięczności za współpracę wojskową w ciągu wojny sueskiej Republika francuska podpisała w 1957 tajne układ z Izraelem o budowie reaktora jądrowego w Dimonie na pustyni Negew.

W tym samym roku ministrowie obrony Izraela i Szkop zawarli tajną umowę o współpracy wojskowej. Izraelczycy przekazali europejskim siłom NATO zdobyte na Półwyspie Synaj egzemplarze radzieckiego sprzętu wojskowego. W zamian do Izraela zaczęły dojrzewać z Szwab dostawy uzbrojenia, części zamiennych natomiast amunicji.

W 1958 Republika francuska coraz mocniej zaangażowała się w wsparcie wojskową na rzecz Izraela. Załogi izraelskich okrętów wojennych szkoliły się przy okiem francuskich szkoleniowców, a co najważniejsze, Republika francuska dostarczyła Izraelowi myśliwce naddźwiękowe nowej generacji typu Mirage IIIBJ.

W latach 1964-1967 przeprowadzono gruntowną reorganizację Sił Obronnych Izraela. Siły uderzeniowe oparto na korpusie pancerno-zmechanizowanym, spadochroniarzach, elitarnych brygadach piechoty i artylerii polowej. Siły obronne oparto na pozostałych jednostkach piechoty i artylerii.

Przebudowa uzbrojenia było możliwa wskutek decyzji Stanów Zjednoczonych o sprzedaży do Izraela najnowocześniejszych rodzajów broni. Wola Stanów Zjednoczonych wynikała z faktu, iż dostawy radzieckiego sprzętu wojskowego natychmiast drzewiej naruszyły równowagę sił na Bliskim Wschodzie.

W ów wyjście do Izraela zaczęły dojrzewać nowoczesne amerykańskie samoloty, czołgi i artyleria. Stany zjednoczone Zjednoczone nakłoniły Szwaby do przekazania Izraelowi 150 czołgów M48 i M60 Patton, które do tej pory były przechowywane w amerykańskich arsenałach strategicznych w Niemczech. Z powodu tym dostawom izraelskie wojska pancerne zwiększyły czterokrotnie liczba czołgów. Zmieniono również organizm szkoleń żołnierzy tudzież organizm dowodzenia.

Żegluga morska

W listopadzie 1959 vip Arabii Saudyjskiej w ONZ zakwestionował system prawny Izraela do korzystania z Zatoki Akaba. Zdaniem Arabii Saudyjskiej Zatoka ta stanowiła arabskie wody terytorialne i w związku z tym Żydzi nie mogą z nich posłużyć się. Równocześnie król Saud ibn Abd al-Aziz as-Saud zażądał wycofania z rejonu Zatoki Akaba międzynarodowych sił pokojowych UNEF, które zapewniały bezpieczeństwo swobodnej żeglugi przez Cieśninę Tirańską. W tym samym momencie władze egipskie zatrzymały na Kanale Sueskim dwoje statki (duński i helleński) wiozące towary izraelskie.

Ambasador Izraela w pobliżu Organizacji Narodów Zjednoczonych wniósł oficjalną skargę na Egipt na sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Jak rozjemca wystąpił Asystent Powszechny Organizacji Narodów Zjednoczonych Dag Hammarskjöld. Tymczasem Egipt oświadczył, iż znajduje się w stanie wojny z Izraelem i w związku z tym ma system prawny powstrzymywać statki i ładunki izraelskie, które usiłują przepłynąć przez Przewód Sueski.

Nasilenie przemocy na granicach

31 stycznia 1960 syryjska artyleria rozpoczęła ze Wzgórz Golan ciągły nękający palba żydowskich kibuców położonych w rejonie Jeziora Tyberiadzkiego. Dochodziło do raz po raz częstszych przypadków ostrzelania rybaków na Jeziorze Tyberiadzkim. Cięgiem grupy fedainów przenikały przez granicę na obszar Izraela, napadając na osady i podkładając miny lądowe na drogach. Równocześnie mnożyła się liczba incydentów zbrojnych na granicy izraelsko-egipskiej, których ekstremum nastąpiła w lutym 1960. Do tych incydentów dochodziło wbrew obecności międzynarodowych wojsk rozjemczych UNEF, które były gwarantem bezpieczeństwa na rzecz Izraela.

OWP

25 maja 1964 z inicjatywy Egiptu i Jordanii powstała w Kairze Zrzeszenie Wyzwolenia Palestyny. Uchwalona 28 maja Palestyńska Jadłospis Narodowa stwierdzała nielegalność powstania państwa Izrael i nieodzowność wojny o emancypacja Palestyny spod syjonistycznej okupacji. Zrzeszenie Wyzwolenia Palestyny otrzymywała na swoją aktywność 400 mln USD na rok, od państw Ligi Arabskiej.

Batalia o wodę

Od początku lat 60. Izrael prowadził rozległe prace budowlane obok stworzeniu Narodowego Systemu Wodnego (HaMovil Ha’Artzi), jaki proch donieść wodę z Jeziora Tyberiadzkiego i rzeki Jordan w Galilei do położonej na południu pustyni Negew. Teoria i wykonanie dużych prac budowlanych wywołały silne protesty państw arabskich. 10 września 1963 przywódcy państw Ligi Arabskiej wyrazili biurowy weto przeciw budowanemu przez Izrael krajowemu systemowi wodnemu. Odtąd, 12 grudnia 1963 Związek Arabska podjęła decyzję o zmianie kierunku górnego biegu rzeki Jordan, żeby ucapić wodę w Libanie i Syrii. W ów fortel Izrael zostałby ogołocony większości wody zdatnej do picia.

W dniach 13-17 stycznia 1964 odbył się najwyższy punkt kulminacyjny Ligi Arabskiej w Kairze. W toku obrad szczytu arabscy przywódcy oficjalnie zatwierdzili decyzję o zmianie kierunku górnego biegu rzeki Jordan, ażeby przeszkodzić wodzie dopływ do Izraela.

10 czerwca 1964 Izrael uruchomił Narodowy Układ Wodny (HaMovil Ha’Artzi). Organizm pomp każdego dnia przepompowywał 1 mln m3 wody z Jeziora Tyberiadzkiego, jaki w poprzek ustrój otwartych kanałów, tuneli i olbrzymich rurociągów docierał do pustyni Negew.

Syria postanowiła zużyć to jak przyczynek do zaostrzenia konfliktu izraelsko-arabskiego i uznała oficjalnie, iż izraelskie prace budowlane objęły powierzchnia strefy zdemilitaryzowanej na granicy izraelsko-syryjskiej. W rezultacie Syria uznała to za pogwałcenie integralności terytorialnej i wezwała wszystkie kraje arabskie do wypowiedzenia wojny Izraelowi.

Do pierwszych starć doszło 13 listopada 1964, jak syryjscy żołnierze ostrzelali izraelski patrol dzielący w rejonie rzeki Dan, w Górnej Galilei. W odwecie izraelskie samoloty przeprowadziły najazd na syryjskie pozycje na Wzgórzach Golan, a syryjska artyleria raz jeszcze rozpoczęła normalny strzelanina żydowskich osiedli położonych w rejonie Jeziora Tyberiadzkiego. Równocześnie Syria, Jordania i Liban rozpoczęły prace budowlane, mające na celu zamiana biegu niektórych dopływów rzeki Jordan (Hacbani i Banias), które znajdowały się na ich obszarze, owszem ażeby przeszkodzić przepływ wody do Izraela.

Kolejny 1965 dwanaście miesięcy był zwłaszcza niemoralny przy względem ilości incydentów zbrojnych na granicy izraelsko-syryjskiej. Ażeby przeciwstawiać się przenikaniu fedainów na obręb Izraela komenda Sił Obronnych Izraela utworzyło specjalną grupę dywersyjno-rozpoznawczą Sayered Egoz, która pierwotnie liczyła 23 komandosów i 3 Beduinów tropicieli. Filia z kiedy niekiedy został powiększony do wielkości batalionu. Przeprowadzał on na rok dookoła 300 zasadzek na fedainów i był wykorzystywany (od 1967) do przeprowadzania zadań specjalnych na obszar Syrii, Libanu i Jordanii. Liczba starć granicznych była racja duża, iż zaczęto przemawiać o “Bitwie o Wodę”.

31 maja 1965, podczas gdy jordańscy żołnierze ostrzelali siedziba Musrara w Jerozolimie, zabijając 2 Izraelczyków i raniąc 4 osoby.

  • Arabskie ataki w latach 1964-1967

Równocześnie z atakami na Izrael, Syryjczycy rozpoczęli prace budowlane, dążąc do zmienienia kierunku górnego biegu rzeki Jordan. W okresie lata 1965 izraelscy komandosi w odwetowym ataku uszkodzili syryjskie urządzenia wodne. Później, w lipcu 1966 izraelskie samoloty zbombardowały i zniszczyły syryjskie kanały natomiast ekwipunek budowlaniec, kto proch posłużyć do odwrócenia biegu dopływów rzeki Jordan.

4 listopada 1966 Egipt i Syria zawarły umowa o wojskowej współpracy. Przewidywało ono początek wojny w przypadku jakiejkolwiek napaści na drugie państwo. Defensywny kombinat był wymierzony przeciw Izraelowi, albowiem z terytoriów Syrii i Jordanii działały grupy arabskich terrorystów, którzy atakowali cele w Izraelu. W ów rozwiązanie Syria zabezpieczyła się nim ewentualnym izraelskim odwetem.

Działanie “Shredder”

13 listopada 1966 Siły Obronne Izraela przeprowadziły operację odwetową, wkraczając siłami 3,000 żołnierzy do Jordanii. W trakcie tej operacji zajęte zostały arabskie wioski Es Samu, Kirbet El-Markas i Kirbet Jimba w pobliżu Hebronu, w Judei. W wiosce Es Samu zniszczonych zostało 125 domów. W pobliżu wioski doszło do starcia z jordańskim wojskiem. Zginęło 15 jordańskich żołnierzy i 3 cywilów, rannych zostało 54 żołnierzy i 29 cywilów. Zginął również 1 izraelski spadochroniarz, a 10 zostało rannych.

Izraelska poczynania odwetowa spotkała się z wielką krytyką ze okolica Jordanii i innych arabskich sąsiadów. 20 listopada król Husajn ibn Talal ogłosił mobilizację jordańskiej armii. 25 listopada Porada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła Rezolucję nr 228 potępiając Izrael za operację wojskową w Jordanii.

Miara konfliktu

Na początku 1967 numer incydentów na granicy izraelsko-syryjskiej przybrała część normalnej wojny. Arabscy terroryści przenikali przez granicę i podkładali miny lądowe na drogach, a syryjska artyleria prowadziła palba żydowskich kibuców.

W odwecie za następujący artyleryjski palba, 7 kwietnia 1967 izraelskie samoloty zbombardowały pozycje syryjskiej artylerii na Wzgórzach Golan. Odpowiedzią był owszem potężny ogień artyleryjski, iż dopiero co na kibucu Gadot spadło 1,519 pocisków. Odwetem był następujący izraelski szturm, w którym zniszczonych zostało 40 domów we wsi Sqoufive. Doszło w tamtym czasie do bitwy powietrznej powyżej Wzgórzami Golan, na przestrzeni której zestrzelonych zostało 6 syryjskich myśliwców MiG-21. Po zwycięskiej bitwie izraelskie myśliwce Mirage III przeleciały ponad Damaszkiem. Syria zwróciła się wtedy do Egiptu z prośbą o udzielenie wojskowej pomocy.

Próbę pokojowej mediacji podjęły się międzynarodowe siły UNTSO, chociaż Syria odmówiła jakiejkolwiek współpracy do czasu wstrzymania przez Izrael wszelkich prac rolniczych powyżej Jeziorem Tyberiadzkim.

Zobowiązanie się ZSRR

13 maja 1967 prowadzący Prezydium Rady Najwyższej Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich Nikołaj Podgorny przekazał egipskiemu wiceprezydentowi Anwar Sadatowi fałszywą informację o koncentracji 12 izraelskich brygad pod ręką granicy z Syrią. Wprowadzeni w błąd Egipcjanie byli przekonani, iż Izrael przygotowuje się do inwazji na Syrię. Toteż przeciwdziałanie Egiptu była natychmiastowa i zdecydowana. 14 maja prezydent Gamal Abdel Naser zarządził mobilizację egipskiej armii i rozpoczęto przerzucanie wojsk na Półwysep Synaj.

30 maja 1967 zawiązało się układ wojskowe Egiptu i Jordanii. Wojsko jordańska została podporządkowana Egiptowi. Równolegle Irak, Kuwejt, Tunis, Sudan, Maroko i Algieria zgodziły się mierzyć swoje wybrane oddziały przeciw Izraelowi. Po stronie Zjednoczonej Republiki Arabskiej opowiedziały się: Pakistan, Indonezja, ZSRR i Chiny.

Konflikt zbrojny sześciodniowa 1967
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kampania sześciodniowa.

5 czerwca 1967 Izrael zaatakował Egipt, Syrię i Jordanię, rozbijając w ciągu 6 dni arabskie wojska. Izrael odniósł wygrana zajmując nad 60 tys. km² ziem arabskich: syryjskie Wzgórza Golan, jordański Okcydentalny Obrębek i część Jerozolimy, egipski Synaj a Dzielnica Gazy. Poniżej naciskiem Rady Bezpieczeństwa ONZ wstrzymano działania wojenne.

Rada Bezpieczeństwa ONZ 22 listopada 1967 przyjęła Rezolucję nr 242, wzywającą Izrael do wycofania się z ziem zagarniętych w czasie Wojny Sześciodniowej.

Walka na zmęczenie 1967-1970
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kampania na wyczerpanie.

17 czerwca 1967 ministrowie spraw zagranicznych trzynastu państw arabskich proklamowali w Kuwejcie zrobienie wspólnego frontu walki przeciw izraelskiej agresji. Postanowiono, iż żadne arabskie państwo nie będzie prowadziło z Izraelem żadnych rozmów, nie zawrze z zanim traktatu pokojowego i nie uzna istnienia państwa żydowskiego w Palestynie. Izolując Izrael politycznie i gospodarczo, postanowiono zapoczątkować wojnę na zmęczenie. Na Izrael miały lecieć w dół równolegle ze wszystkich stron różnorodne ataki przeprowadzane przez arabskich terrorystów, kiedy i przez arabskie armie. Miały one zmęczyć i wyzyskać zasoby strategiczne Izraela, ażeby wynędzniały był ustawiony do ostatecznej inwazji i zniszczenia. Tymczasem terminem kampania na zmęczenie przyjęło się formułować starcia zbrojne do których doszło w latach 1967-1970 na froncie izraelsko-egipskim.

Zrzeszenie Wyzwolenia Palestyny

W lipcu 1967 Zrzeszenie Wyzwolenia Palestyny rozpoczęła nacierać Izrael. Zrazu były to przypadki ostrzału moździerzowego prowadzonego z okręg Jordanii, natomiast nader żwawo grupy terrorystów zaczęły przekłuwać przez granicę i wykonywać akcje sabotażowo-dywersyjne. Ogółem w latach 1967-1970 na granicy izraelsko-jordańskiej doszło do 5,840 incydentów zbrojnych.

Niemal równocześnie w lipcu 1967 działacze Organizacji Wyzwolenia Palestyny rozpoczęli działanie antyizraelską w Samarii i Judei. Organizowano szkolne strajki, zamykano sklepy i wstrzymywano publiczną komunikację. Izraelskie władze wojskowe odpowiedziały wprowadzeniem sankcji ekonomicznych na arabskich mieszkańców Samarii i Judei. Przeprowadzono liczne aresztowania i deportacje lokalnych przywódców OWP i po miesiącu czasu strajki tudzież niepokoje ustały. Do sporadycznych protestów dochodziło coraz na Zachodnim Brzegu do 1969, a w Strefie Gazy do 1972.

Na początku 1968 grupy arabskich terrorystów z OWP zwiększyły swoją działalność, przenikając z Jordanii na teren Izraela. Wyjątkowo aktywnym w tej działalności był Al-Fatah, na czele której stał Jaser Arafat.

  • Lista największych arabskich zamachów w Izraelu w latach 1967-1970

Działanie “Inferno”

21 marca 1968 izraelscy komandosi przeprowadzili odwetową operację na bazy Organizacji Wyzwolenia Palestyny położone naokoło miasta Al-Karameh, w Jordanii. W trakcie tej operacji doszło do gwałtownych starć, w które zaangażowała się oraz wojsko jordańska atakując izraelskie oddziały w pobliżu użyciu lotnictwa i czołgów. W walkach zginęło 150 Arabów i 20 izraelskich żołnierzy (70 zostało rannych). Izraelczycy stracili również parę czołgów i 1 płatowiec. Do niewoli wzięto 150 Arabów. Wbrew to, OWP okrzyknęła swoje zwycięstwo.

Do kolejnej podobnej, mimo to multum mniejszej izraelskiej operacji odwetowej doszło 1 grudnia 1968, podczas gdy komandosi Sayeret Matkal przeprowadzili w nocy wyładunek z helikopterów, wysadzając czwórka mosty w okolicy Ammanu. 3 grudnia izraelskie aeronautyka zbombardowało jedną z baz szkoleniowych OWP w Jordanii.

Międzynarodowy terroryzm
Zobacz więcej w osobnym artykule: Wykaz największych zamachów na cele izraelskie na świecie.

23 lipca 1968 doszło do pierwszego w historii porwania izraelskiego samolotu. Trzech arabskich terrorystów z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny uprowadziło aeroplan pasażerski linii El Al lecący z Rzymu do Tel Awiwu (10 członków załogi i 28 pasażerów). Stalowy ptak został uprowadzony do Algierii, dokąd po 40 dniach terroryści zwolnili wszystkich zakładników. Do porwania doszło bo terroryści spodziewali się, iż tym samolotem będzie leciał głosiciel Izraela w Stanach Zjednoczonych Icchak Rabin.

W następnych latach numer podobnych zamachów systematycznie rosła, obejmując swoim zasięgiem kompletny Ziemia. Celem terrorystycznych ataków stały się izraelskie obiekty położone na całym świecie tudzież Żydzi we wszystkich państwach. Pojawiło się mara międzynarodowego terroryzmu.

Represja Izraela

Po każdym arabskim zamachu terrorystycznym przeprowadzono drobiazgowe kwerenda, które wskazywały na bezpośrednie obligacja się sąsiednich arabskich państw w organizację zamachów i porwań samolotów. Z tego powodu Izrael zdecydował się na wykonanie bezpośrednich operacji odwetowych na teren Jordanii, Libanu i Syri.

1 grudnia 1968 izraelscy komandosi (Sayeret Matkal) przeprowadzili w nocy podest z helikopterów, niszcząc czwórka mosty w okolicy Ammanu w Jordanii. 3 grudnia izraelskie samoloty zbombardowały bazę szkoleniową Organizacji Wyzwolenia Palestyny w Jordanii.

28 grudnia 1968 izraelscy komandosi przeprowadzili podest z helikopterów na międzynarodowym porcie lotniczym w Bejrucie. Izraelczycy zablokowali cenny prowadzące do lotniska i wysadzili 13 samolotów pasażerskich libańskich linii lotniczych Middle East Airlines.

W styczniu 1969 izraelskie samoloty zbombardowały nieco obiektów wojskowych w Syrii.

Ogółem w latach 1968-1972 Siły Obronne Izraela przeprowadziły 5.270 odwetowych operacji wojskowych na lądowych, morskich i powietrznych granicach Izraela. Do większych zagranicznych operacji należała Działanie Gniew Boży.

Walka Jom Kippur 1973
Zobacz więcej w osobnym artykule: Walka Jom Kippur.

6 października 1973 wojska arabskie nieoczekiwanie napadły na Izrael w dniu żydowskiego święta Jom Kippur (Dzień Pojednania). Po początkowych porażkach, Siły Obronne Izraela przeprowadziły mobilizację i odrzuciły Arabów oprócz linię zawieszenia broni z 1967 roku, a poniekąd przekroczyły Przewód Sueski i zagroziły Kairowi. Ze względu wysiłkom mediacyjnym Stanów Zjednoczonych i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich 25 października podpisano odroczenie broni, a na linii frontu rozlokowano międzynarodowe siły UNDOF i UNEF.

Lata 1974-1982

Po klęsce państw arabskich w Wojnie Jom Kippur, działalność terrorystyczną zwiększyła Zrzeszenie Wyzwolenia Palestyny, której oddziały operowały z południowego Libanu przenikając przez granicę na obręb Izraela. Doszło do licznych ataków, podłożeń min lądowych, porwań i morderstw bezbronnych cywilów.

W ramach akcji odwetowych Siły Obronne Izraela przeprowadzały operacje w Libanie. Między innymi 12 kwietnia 1974 izraelscy komandosi przeprowadzili akcję odwetową, wkraczając do Libanu i zajmując szóstka przygranicznych wiosek. Po ewakuacji mieszkańców wysadzono nieco domów, należących do rodzin palestyńskich terrorystów.

W maju 1974 Główna kwatera Główny Sił Obronnych Izraela podjął decyzję o rozpoczęciu budowy specjalnego ogrodzenia granicznego w pobliżu całej granicy z Libanem, Syrią i w dolinie Jordanu. W najpóźniej wysuniętych na północ osadach budowano fortyfikacje obronne zaś przeprowadzono szkolenia wojskowe mieszkańców. Miało to na celu wzmożenie bezpieczeństwa ludności cywilnej a opozycja się ewentualnej arabskiej agresji.

100-dni Wojny na Wyczerpanie

13 kwietnia 1974 syryjska wojsko rozpoczęła serię potyczek artyleryjskich na Wzgórzach Golan, oczekując przeprowadzenia ostatecznej syryjsko-iracko-libijskiej ofensywy przeciw Izraelowi. Starcia niezmienny przez niezupełnie 100 dni. Pierwszego dnia starć syryjscy komandosi wysadzili z helikopterów wyładunek na górze Hermon. Po ciężkich walkach musieli się niemniej odwołać. Przez całkowity okres dochodziło do licznych bitw powietrznych, w których sukcesy odnosili Izraelczycy.

Starcia zaczęły wygasać, kiedy 31 maja 1974 przedstawiciele Izraela i Syrii podpisali w Genewie układ w sprawie wycofania wojsk izraelskich z obszar Syrii. Pas graniczna na Wzgórzach Golan miała być zdemilitaryzowana i obsadzona przez międzynarodowe siły pokojowe UNDOF.

Sprawa sądowa pokojowiec z Egiptem
Zobacz więcej w osobnym artykule: Sprawa sądowa pokojowiec w konflikcie izraelsko-egipskim.


Kolejne etapy wycofywania izraelskich wojsk z Półwyspu Synaj.
Lata 1975-1982.

1 września 1975 doszło do zawarcia izraelsko-egipskiego porozumienia w sprawie Półwyspu Synaj. Na jego mocy Izrael przeprowadził częściowe odwołanie swoich wojsk na dystans 70 km na świt od Kanału Sueskiego. W zamian Egipt obiecał mięknąć nagonka gospodarczy natomiast zapewnić żeglugę po Kanale Sueskim statkom handlowym wiozącym towary do albo z Izraela. Te zupa kroki dobrej woli uruchomiły skończony sprawa sądowa pokojowiec pośrodku Izraelem a Egiptem.

Kampania domowa w Libanie

13 kwietnia 1975 wybuchły ciężkie starcia we wschodnim Bejrucie, które rozpoczęły pierwszą fazę wojny domowej w Libanie. Spór rozpoczął się od ostrzelania przez Palestyńczyków kościoła chrześcijańskiego w dzielnicy Ain El Rummaneh. W odwecie członkowie chrześcijańskiej Falangi zabili 27 Palestyńczyków jadących autobusem przez tą dzielnicę. W rezultacie starcia palestyńskich oddziałów OWP z chrześcijańską Falangą objęły swoim zasięgiem całkowity Bejrut.

Wykorzystując rozluźnienie libańskiego rządu, palestyńskie organizacje terrorystyczne stworzyły własne państwo w południowej części Libanu, z której prowadziły regularne ataki wymierzone przeciw Izraelowi. Wywoływało to sporadyczne działania odwetowe Sił Obronnych Izraela. Między innymi 7 lipca 1975 izraelskie siły powietrzne i marynarka wojenna przeprowadziły odwetowe bombardowanie baz palestyńskich w okolicach miasta Tyr.

W maju 1976 libański prezydent Suleiman Frangieh zwrócił się do Izraela z prośbą o udzielenie pomocy wojskowej. Izrael rozpoczął wtedy dawać rynsztunek i amunicję do oddziałów chrześcijańskich, które walczyły z Muzułmanami na północy Libanu. Wysyłano oraz poparcie medyczną i humanitarną chrześcijanom na południu Libanu. W czerwcu 1976 rozpoczęła się syryjska wkroczenie zbrojna w Libanie, a w październiku 1976 wkroczenie wojsk Ligi Arabskiej. Wojska arabskie wymusiły wtajemniczenie zawieszenia broni.

Po historycznej wizycie egipskiego prezydenta Anwar Sadata w Izraelu rozpoczął się sprawa sądowa pokojowiec między Izraelem a Egiptem. Był on bez owijania w bawełnę krytykowany przez wszystkie państwa arabskie, a Syria na dodatek wydała w listopadzie 1977 oficjalna zgoda oddziałom OWP w południowym Libanie swobodnego atakowania okręg Izraela. Palestyńskie grupy terrorystyczne przenikały przez granicę lądem bądź morzem, a na północną Galileę spadały pociski Katiusza.

Działanie “Litani”

W odwecie na liczne ataki, 14 marca 1978 Siły Obronne Izraela zajęły płomienny Liban. W trakcie operacji zniszczono liczne bazy OWP. Wycofując się (21 marca) pozostawiono strefę buforową, którą patrolowały oddziały chrześcijańskich milicji - uzbrojone i szkolone przez Izrael. Pomocniczy straż powyżej granicą izraelsko-libańską sprawowały międzynarodowe siły UNIFIL.

Camp David
Zobacz więcej w osobnym artykule: Umowa Camp David.


Podpisanie Porozumienia Camp David: Menachem Begin, Jimmy Carter i Anwar Sadat.

W dniach od 5 do 18 września 1978 roku odbyła się trójstronna wywiad pokojowa izraelsko-egipsko-amerykańska w Camp David. 18 września podpisano dwoje izraelsko-egipskie porozumienia, które tworzyły podstawę na rzecz przyszłych negocjacji w sprawie trwałego pokoju pośrodku oboma państwami. Izrael zgodził się odwołać w ciągu 3 lat wszystkie swoje wojska z Półwyspu Synaj, w zamian Egipt zgadzał się na referencja normalnych stosunków dyplomatycznych z Izraelem, uznając tym samym system prawny do istnienia państwa Izrael. Egipt gwarantował również swobodną żeglugę izraelskich statków przez Rura Sueski i inne kosztowny wodne, takie podczas gdy Cieśniny Tirańskie.

26 marca 1979 roku podpisano Rozprawa naukowa pokojowiec izraelsko-egipski. 27 maja otworzono granicę egipsko-izraelską, a 30 kwietnia najważniejszy izraelski frachtowiec bez przymusu przepłynął przez Przewód Sueski. 18 lutego 1980 roku nastąpiło explicite ambasady Izraela w Kairze.

Walka libańska 1982-1985
Zobacz więcej w osobnym artykule: Konflikt zbrojny libańska.

6 czerwca 1982 roku Izrael zdecydował się na ingerencję w pogrążonym w chaosie wojny domowej Libanie. Celem operacji wojskowej była skasowanie baz i przerwanie oddziałów OWP, która miała swoją główną siedzibę w Bejrucie. W toku działań doszło do ciężkich starć z wojskami syryjskimi, które okupowały część Libanu (od 1976 r. z tytułu mandatu Ligi Państw Arabskich). 11 czerwca 1982 przy naciskiem międzynarodowym wprowadzono w żywot zawieszenie broni syryjsko-izraelski. Wojsko izraelska przystąpiła w tamtym czasie do oblężenia Bejrutu. Po zaciętych walkach i wyniszczającym bombardowaniu miasta, międzynarodowa mediacja polityczna ONZ zaś Stanów Zjednoczonych nakłoniła Palestyńczyków do ewakuacji oddziałów OWP z Libanu. Ewakuowali się oni do Tunezji, Algierii, Libii, Jemenu, Sudanu i Iraku.

Armia izraelska wycofała się z Libanu w czerwcu 1985 roku, pozostawiając wobec swoją kontrolą tzw. “strefę bezpieczeństwa” (pasmo ziemi szerokości 8-10 km pod ręką granicy izraelsko-libańskiej), którą nadzorowały oddziały Armii Południowego Libanu. Nie zważając na to, ataki szyickiego Hezbollahu stale niezmienny. W latach 1985-1990 na granicy izraelsko-libańskiej doszło do 2,4 tys. incydentów zbrojnych.

Opuszczanie OWP z Libanu

Ewakuacja sił OWP z Libanu trwała ondulacja od 21 do 30 sierpnia 1982. Ogółem wyjechało naokoło 8,8 tys. palestyńskich bojowników. Jak jeden z ostatnich Bejrut opuścił Jaser Arafat. Palestyńczycy odpłynęli promami do Tunezji, Libii, Jemenu, Iraku, Syrii i Jordanii. Równocześnie Bejrut opuściło dookoła 6 tys. syryjskich żołnierzy.

Pomimo znaczącego osłabienia, Palestyńczycy dalej kontynuowali zamachy terrorystyczne w Izraelu a atakowanie celów izraelskich na całym świecie.

Starania “Drewniana Noga”

Działalność terrorystyczna OWP, kierowana kawa na ławę przez Jasera Arafata z Libii, doprowadziła do podjęcia przez izraelskie komenda decyzji o przeprowadzeniu bezpośredniego ataku na Trypolis. 1 października 1985 izraelskie samoloty zbombardowały całokształt budynków Hamam-a-Shatt w Trypolisie. Znajdowała się w tamtym miejscu główna mieszkanie OWP. Napad trwał 6 minut. W jego wyniku zginęło 60 Palestyńczyków, a 70 zostało rannych. W momencie nalotu Jaser Arafat był nie stawić się w swojej kwaterze.

15 kwietnia 1986 siły powietrzne Stanów Zjednoczonych również zbombardowały obozy szkoleniowe OWP w Libii.

Pierwsza Intifada 1987-1991

9 grudnia 1987 roku wybuchła Pierwsza Intifada, masowe insurekcja Palestyńczyków przeciw izraelskiej okupacji Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu. Przeciągające się starcia były mocnym czynnikiem osłabiającym gospodarkę Izraela, kto nie potrafił wyszperać rozwiązania konfliktu. Nie wcześniej włączenie się Jasera Arafata w I wojnie w Zatoce Perskiej po stronie Iraku, trwale osłabiło jego pozycję i doprowadziło do wygaśnięcia siły powstania w 1991. Równocześnie ruszył sprawa sądowa pokojowiec na Bliskim Wschodzie.

Przypisy

  1. ↑ Krzysztof Kubiak: Pierwsza konflikt zbrojny bliskowschodnia 1947-1949. Opracowanie naukowe polityczno-wojskowe. Wrocław: Firma wydawnicza Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP we Wrocławiu, 2006. ISBN 8389518384
  2. ↑ Doniesienie ONZ (en). .
  3. ↑ Howard M. Sachar: A History of Israel from the Rise of Zionism to Our Time. New York: Alfred A. Knopf, 1976, s. 455. ISBN 0394285645
  4. ↑ The Jewish Agency for Israel: Fedayeen Raids 1951-1956 (en). .
  5. ↑ Resort Spraw Zagranicznych Izrela: 1948-1967- Major Groza Attacks (en). .
  6. ↑ S. Teveth: Ben-Gurion’s spy: the story of the political scandal that shaped modern Israel. Columbia University Press, 1996, s. 81. ISBN 0231104642
  7. ↑ MidEast Web: The Lavon Affair - Israel and Groza in Egypt (en). .
  8. ↑ Knesset: The Lavon Affair (he). .
  9. ↑ Ian i Alistair McLean: Suez crisis. The Concise Oxford Dictionary of Politics. Oxford: Oxford University Press, 2003. 

Zobacz też

  • Lista największych arabskich zamachów w Izraelu
  • Lista największych zamachów na cele izraelskie na świecie
  • Historia Izraela

Linki zewnętrzne

  • “Święta Grunt płacze” Punkt o konflikcie palestyńsko-izraelskim

Kategorie: Wojny izraelsko-arabskie • Wojny w Azji • Wydarzenia 1985

Wojny w Azji

Wojna libańska

December 4th, 2008

Pierwsza Kampania Libańska
Konflikt izraelsko-arabski


Plan współczesnego Libanu.

Data
6 czerwca 1982 – 10 czerwca 1985

Miejsce
Liban

Wynik
* Opróżnianie OWP z Libanu,
* Izraelska niewola południowego Libanu (1982-1985),
* Izraelska pas bezpieczeństwa (1985-2000),
* Spór w południowym Libanie (1982-2000),
* Syryjska niewola Libanu (1982-2005)
* Ewolucja wpływów Hezbollahu w Libanie

Strony konfliktu

Izrael
Wojsko Południowego Libanu
Falanga
OWP
Syria
Amal
Libańska Ekipa Komunistyczna
Hezbollah
Muzułmański Dżihad
Druzowie

Dowódcy

Menachem Begin
Ariel Szaron
Rafael Eitan
Jaser Arafat

Siły

Siły Obronne Izraela: 76 tys. ludzi (634 samoloty, 800 czołgów, 1,5 tys. transporterów)
Syria: 22 tys. ludzi (450 samolotów, 352 czołgi, 300 transporterów, 300 filia artylerii)
OWP: 15 tys. ludzi (300 czołgów, 150 transporterów, 350 oddział artylerii)

Straty

675 zabitych
17 825 zabitych

Wojny izraelsko-arabskie

Wojna domowa (1947-1948) - Konflikt zbrojny o Niezawisłość (1948-1949) - Zastój sueski (1956) - Walka sześciodniowa (1967) - Kampania na przemęczenie (1967-1970) - Kampania Jom Kippur (1973) - Wojna libańska (1982-1985) - Pierwsza Intifada (1987-1991) - Intifada Al-Aksa (2000-2004) - Druga konflikt zbrojny libańska (2006) - Spór izraelsko-palestyński (2007-2008)

Wojna libańska 1982-1985 (hebr מלחמת לבנון, Milkhemet Levanon; arab. الإجتياح, Al-Ijtiah) jest nazywana przez Izrael Operacją “Pokój na rzecz Galilei” (hebr. מבצע שלום הגליל, czy też מבצע של”ג; Mivtsa Shlom HaGalil ewentualnie Mivtsa Sheleg), wszelako później przyjęto nazwę Pierwsza Konflikt zbrojny Libańska. Kampania rozpoczęła się 6 czerwca 1982 roku, od izraelskiej inwazji na płomienny Liban. Ranga Izraela w charakterze uzasadnienie agresji przedstawił ją jak represja za machnięcie na izraelskiego ambasadora Shlomo Argova w Londynie (4 czerwca 1982). Zamachnięcie się przeprowadziła Zrzeszenie Abu Nidala z Libanu.

Izraelczycy rozbili siły OWP, wojska syryjskie i muzułmańskie oddziały libańskie, po czym otoczyli Bejrut. Dalsze starcia doprowadziły do eskalacji wojny domowej w Libanie, w którą zaangażowały się międzynarodowe siły pokojowe, Druzowie, Mahometański Dżihad i Hezbollah. Walka zakończyła się wyniku zawartego porozumienia, 10 czerwca 1985 na mocy którego wojska izraelskie wycofały się z Libanu. Natomiast starcia w przygranicznej strefie bezpieczeństwa niezmienny coraz do połowy 2000.

Spis treści

Wprowadzenie

Po powstaniu państwa żydowskiego w Palestynie w 1948, żadne arabskie państwo nie uznał jego istnienia. Arabowie podjęli wtedy próbę zniszczenia Izraela decydując się na I wojnę izraelsko-arabską, której konsekwencją były kolejne wojny. Całokształt problemu ukrywa się w haśle spór izraelsko-arabski, którego jednymi z ważnych elementów są problemy palestyńskich uchodźców i arabskiego terroryzmu.

Łączną liczbę uchodźców w 1948 szacuje się na naokoło 750 000 osób, z których 100 000 znalazło schronisko w Libanie . Państwa arabskie uniemożliwiały Palestyńczykom absorpcję na swoim obszar, wykorzystując ich niezadowolenie do wywierania nieustannego nacisku na Izrael. W licznych obozach uchodźców powstawały komórki na boku działających organizacji terrorystycznych, która funkcjonowanie z nieraz uzyskała państwową akceptację i posiłki ze okolica arabskich rządów. Jedną z najważniejszych palestyńskich organizacji terrorystycznych była Zrzeszenie Wyzwolenia Palestyny (OWP). W pierwszej chwili koncentrowała kobieta swoją funkcjonowanie w Jordanii, atoli od 1968 rozpoczęła zakładanie swoich baz na południowo-zachodnich stokach góry Hermon w południowym Libanie. Stopień libański w pełni akceptował frekwencja palestyńskich terrorystów i popierał ich międzynarodową aktywność terrorystyczną.

Izraelska wojsko przeprowadzała odwetowe akcje. Między innymi 28 grudnia 1968 izraelscy komandosi przeprowadzili podest z helikopterów na międzynarodowym lotnisku w Bejrucie. W charakterze podejście ukarania Libańczyków za wspieranie palestyńskiego terroryzmu było wysadzenie 13 samolotów pasażerskich Lebanese Middle East Airline.

Ewolucja wpływów OWP

W 1969 Organizacja Wyzwolenia Palestyny umocniła swoje pozycje na południowo-zachodnich stokach góry Hermon. Bazy szkoleniowe były połączone liniami komunikacyjnymi z wioskami zaopatrzeniowymi. A na granicy z Izraelem umieszczono punkty obserwacyjne, ukryte w niedostępnej górzystej okolicy. W ów podejście powstało swoiste państwo w państwie, nazywane “Fatahland” (od nazwy Al-Fatah, kto odgrywał dominującą rolę w OWP). Palestyńczycy bez pośpiechu przejmowali kontrolę ponad południowym Libanem, dążąc do co chwila większego zaangażowania się w libańskie byt polityczne i wywołania nowej wojny izraelsko-arabskiej, licząc na poniżenie Izraela. Jaser Arafat samodzielnie koordynował ataki przeciw Izraelowi. W samym dopiero co 1969 palestyńscy terroryści przeprowadzili z południowego Libanu 97 akcji zbrojnych na kraina Izraela.

Groźba izraelskiego odwetu wywołała wstrząs libańskiego rządu, jaki skierował na godzina dwunasta kraju armię. Doszło wtedy do krwawych walk palestyńsko-libańskich i poważnego kryzysu politycznego. W październiku 1969 doszło w Kairze (Egipt) do zawarcia tajnego porozumienia pośrodku rządem Libanu i przedstawicielami Organizacji Wyzwolenia Palestyny. Palestyńczycy uznali zwierzchność rządu libańskiego powyżej “Fatahlandem”, w zamian otrzymali zgodę na swobodne działania swoich sił na południu Libanu. W ów podejście kategoria libański zezwolił na manipulacja swojego okręg do prowadzenia działalności terrorystycznej przeciw Izraelowi.

W Libanie nastąpiła tymczasem wyraźna polaryzacja społeczeństwa na dwoje grupy: muzułmańską i chrześcijańską. Stało się to zarzewiem przyszłej wojny domowej. Rządzące w Libanie elity chrześcijańskie zepchnęły palestyńskich uchodźców do rangi ludności drugiej klasy, nie przyznając Palestyńczykom normalnych praw obywatelskich. To tym samym palestyńscy wysiedleńcy racja swobodnie poddali się wpływom Organizacji Wyzwolenia Palestyny.

Kasacja OWP z Jordanii

We wrześniu 1970 Organizacja Wyzwolenia Palestyny podjęła próbę przejęcia władzy w Jordanii. Jordański król Husajn I ogłosił kondycja militarny i skierował przeciw Palestyńczykom armię. W walkach zginęło 3 tys. osobów. 31 października 1970 Jaser Arafat podpisał ugodę zwracając wszystkie prawa królowi Jordanii. Arafat zgodził się na likwidację wszystkich obozów szkoleniowych OWP w Jordanii, zabraniając swoim członkom noszenia broni. W rezultacie dookoła 300 tys. palestyńskich uchodźców wyjechało z Jordanii, osiedlając się w większości w Libanie.

Nastąpiła w owym czasie znaczna augmentacja infrastruktury “Fatahlandu” w Libanie. W obozach szkoleniowych na granicy z Izraelem znajdowało się naokoło 15 tys. uzbrojonych ludzi. Korzystając z pomocy radzieckich ekspertów szkolono w tamtym miejscu terrorystów z Czerwonych Brygad, Frakcji Czerwonej Armii i innych.

OWP dysponowało rocznym budżetem 400 mln $ (od państw Zatoki Perskiej) i z racji temu stworzono zupełny układ opieki społecznej ze szpitalami i przychodniami lekarskimi. Tworzono palestyńskie przedsiębiorstwa, agencje prasowe, urzędy pocztowe, banki i rozgłośnie radiowe. Główna mieszkanie OWP znajdowała się w Dolinie Bekaa i w zachodniej części Bejrutu.

Ewolucja wewnętrznego napięcia

W 1972 zaczęła się utrudniać stan rzeczy wewnętrzna w Libanie. Zwalczające się ugrupowania polityczne zaczęły wyrabiać własne milicje, które miały posługiwać samoobronie. We wszystkich grupach etniczno-religijnych społeczeństwa libańskiego narastały obawy zanim co chwila silniejszymi wpływami Organizacji Wyzwolenia Palestyny. W 1973 wojsko libańska podjęła próbę zbrojnego przejęcia kontroli powyżej południową częścią Libanu. Doszło do gwałtownych starć i wojska libańskie wycofały się na północ od rzeki Litani. W ów wybieg OWP przed chwilą umocniła swoją pozycję w Libanie.

Po klęsce państw arabskich w Wojnie Jom Kippur 1973 swoją działalność zwiększyła Zrzeszenie Wyzwolenia Palestyny w Libanie. Doszło do licznych ataków, podłożeń min lądowych, porwań i morderstw bezbronnych cywilów w Izraelu.

Eksplozja wojny domowej

13 kwietnia 1975 wybuchły ciężkie starcia we wschodnim Bejrucie, które rozpoczęły pierwszą fazę wojny domowej w Libanie. Spór rozpoczął się od ostrzelania przez Palestyńczyków kościoła chrześcijańskiego. W odwecie członkowie chrześcijańskiej Falangi zabili 27 Palestyńczyków jadących autobusem. W rezultacie starcia oddziałów OWP z chrześcijańską Falangą objęły swoim zasięgiem całkowity Bejrut. Rachityczny ranga libański nie interweniował. Zginęło dookoła 600 osób.

W 1976 walki bez pośpiechu objęły obszar całego Libanu, przyjąwszy jakość w najwyższym stopniu krwawych masakr i pogromów. W maju 1976 libański prezydent Suleiman Frangieh zwrócił się do Izraela z prośbą o udzielenie pomocy wojskowej. Izrael zaczął wtedy przynosić w wyniku ekwipunek żołdak i amunicję do oddziałów chrześcijańskich maronitów . W dodatku w październiku 1976 Konfederacja Arabska wysłała do Libanu Arabskie Siły Odstraszające (Arab Deterrent Force), które miały zarządzać odroczenie broni.

Działanie “Litani”

W odwecie na liczne palestyńskie ataki terrorystyczne, w marcu 1978 Siły Obronne Izraela zajęły na siedem dni czasu gorący Liban . Uzupełniający straż ponad granicą izraelsko-libańską sprawowały międzynarodowe siły UNIFIL.

Zaostrzenie walk

W kwietniu 1981 oddziały chrześcijańskiej Armii Południowego Libanu przeprowadziły ofensywę próbując utrzymać w ryzach Dolinę Bekaa i przymusić wojska syryjskie do opuszczenia Libanu. W ciągu walk dowodzący chrześcijańskich milicji Beszir Dżemajel zwrócił się do Izraela o podpora wojskową. W odpowiedzi izraelskie siły powietrzne w szeregu przypadków przeprowadziły bombardowania syryjskich pozycji natomiast baz OWP w Dolinie Bekaa. I przeciw chrześcijańskim falangom wystąpiły radykalne muzułmańskie organizacje.

Dzięki międzynarodowej mediacji 24 lipca 1981 Philip Habib wynegocjował odroczenie broni. Zawieszenie broni był wszelako cały czas łamany przez wszystkie okolica konfliktu. Od sierpnia 1981 do maja 1982 doszło do 270 incydentów granicznych, w których zginęło 29 Izraelczyków, a nad 300 zostało rannych. W ramach operacji odwetowych izraelskie wojska 2 125 lanie naruszyły przestrzeń powietrzną i 625 bicie wody terytorialne Libanu.

Odszkodowanie ku wojnie

4 czerwca 1982 palestyński zamachowiec z Organizacji Abu Nidala silnie zranił ambasadora Izraela w Wielkiej Brytanii, Shlomo Argova. Aresztowani terroryści pochodzili z Libanu, a dowody wskazywały na finansowanie operacji przez spotkanie iracki .

4 i 5 czerwca izraelskie siły powietrzne przeprowadziły odwetowe bombardowanie baz OWP w południowym Libanie. Zginęło 45 ludzi, a 150 osób zostało rannych . Wprawdzie o owym czasie w izraelskich sztabach przygotowywano w tym momencie program błyskawicznej inwazji na Liban. Obrobiony przez allel. Ariela Szarona program wojny zakładał błyskawiczne robota południowego Libanu i poniżenie całej infrastruktury OWP.

Zgromadzone siły

Izrael

To jest punkt z cyklu
Bajka Izraela

  • Proklamacja niepodległości Izraela
  • Wojna o Suwerenność 1948-1949
    • Sprawa Izraela i Palestyny w ONZ
  • Imigracja żydowska do Izraela
  • Kryzys sueski 1956
  • Wojna sześciodniowa 1967
    • Rezolucja ONZ nr 242
    • Osadnictwo żydowskie
  • Wojna na przemęczenie 1967-1970
  • Wojna Jom Kippur 1973
  • Proces pokojowiec z Egiptem
  • Wojna libańska 1982-1985
  • Pierwsza Intifada 1987-1991
  • Porozumienia z Oslo 1993
  • Intifada Al-Aksa 2000-2004
  • Kryzys izraelsko-libański 2006

Inne artykuły z cyklu
Bajka Izraela:

  • Starożytny Izrael do 637 roku
  • Historia Palestyny lata 637-1948

Wikiprojekt Izrael

Siły arabskie

Palestyńczycy dysponowali w Libanie dookoła 15 tys. uzbrojonych ludzi, którzy działali w różnych zbrojnych formacjach wchodzących w kompozycja Organizacji Wyzwolenia Palestyny. Z tej liczby nad 6 tys. ludzi było rozmieszczonych w południowej części kraju, na granicy z Izraelem. Z uzbrojenia posiadali 60 starych czołgów i naokoło 200 sekcja artylerii. W trakcie walk wielkość uzbrojenia wzrastała, głównie za przyczyną dostaw z Syrii. I owszem siły palestyńskie wzrosły do wokół 300 starych czołgów, 150 pojazdów opancerzonych, 350 wydział artylerii i 250 artylerii przeciwlotniczej .

Wojsko syryjska stacjonująca na kraina Libanu liczyła 22 tys. żołnierzy, którzy dysponowali 352 czołgami, 300 pojazdami opancerzonymi i 300 działami artylerii. Posiłki zapewniało 450 samolotów bojowych i 16 helikopterów. Syryjczycy posiadali również 125 wyrzutni rakiet przeciwlotniczych SAM i 100 agenda przeciwlotniczych.

Siły izraelskie

Do przeprowadzenia inwazji na Liban izraelska wojsko wyznaczyła 76 tys. żołnierzy, zgrupowanych w jedenastu brygadach piechoty i jedenastu brygadach pancernych. Dysponowali oni siłą 800 czołgów, 1,5 tys. pojazdów opancerzonych, 634 samolotów bojowych i 42 helikopterów.

Projekt zwany kryptonimem “Obsługiwanie o pokój na rzecz Galilei” zakładał egzekucja uderzeń trzema klinami, których podstawa stanowiły wojska pancerne i zmechanizowane. Korzystając z silnego wsparcia artyleryjskiego i powietrznego miały one żwawo trafić do rzeki Litani, ogarnąć siły OWP na południu Libanu, a odtąd wziąć się do ich systematycznej likwidacji.

Zachodni tułów stanowiła 91 Dywizja allel. Icchaka Mordechai i 211 Brygada płk. Eli Geva. Ich zadaniem było pasaż nadbrzeżną drogą w kierunku miasta Tyr. Gród miało stać się otoczone, a w okolicznych trzech obozach uchodźców palestyńskich nazwa sprzątnąć siły OWP. Po pewnym czasie główne siły miały w pośpiechu zaskoczyć w kierunku Sydonu i Damour, a jeden baon dokonać zagranie oskrzydlający na brzask, w celu połączenia się z korpusem centralnym w rejonie wioski Jouaiya. W ów wybieg siły OWP znalazłyby się w okrążeniu. Równocześnie 96 Oddział allel. Yaron Amosa miała wysadzić na ląd na plażach w rejonie Sydonu i atakować w kierunku południowym, ażeby kiedy najszybciej zjednoczyć się z siłami korpusu zachodniego. Ta poczynania była największą z wszystkich operacji desantowych przeprowadzonych w historii izraelskiej armii.

Korpus znajdujący się w centrum stanowiły dwoje dywizje allel. Avigdor Kahalani i allel. Menachem Einana. Ich zadaniem było gdy najszybsze dotarcie do rzeki Litani i harówa strategicznego skrzyżowania w pobliżu Nabatija. żyjący w luksusie agenda komandosów proch pochwycić Zamknięcie Beaufort, kto od wielu lat służył jak forteca OWP. Po osiągnięciu tych celów, oddział allel. Kahalani połączyłaby się z korpusem zachodnim, a oddział allel. Einana uderzyłaby w kierunku północnym, żeby przeciąć strategiczną autostradę Bejrut-Damaszek. Odcięłoby to syryjskie wojska zgromadzone w Dolinie Bekaa od Bejrutu.

Korpus orientalny stanowił największą siłę uderzeniową, którą dowodził allel. Ben Gal. Ich zadaniem było tarcie w kierunku Doliny Bekaa, iżby w ów rozwiązanie zatamować wojska syryjskie. Spodziewano się, iż właśnie tu dojdzie do najcięższych walk izraelsko-syryjskich, których rezultatów nie dało się przewidzieć.

I krok wojny (6 czerwca-23 sierpnia 1982 r.)

Izraelska inwazja


Izraelski transporter zbrojony M113.

6 czerwca 1982 o godz. 11:00 trzy izraelskie korpusy wkroczyły do południowego Libanu. Izrael wstrzymywał się z rozpoczęciem ataku o świcie z powodów politycznych, albowiem obawiano się, iż Ameryka Zjednoczone mogą wywrzeć naciski na kategoria żeby usuwać operację.

Szpicą nacierających sił izraelskich byli komandosi 35 Brygady Spadochronowej, którzy prowadzili działania rozpoznawcze, szturmowe a dywersyjne. Komandosi z Jednostki 5101 oznaczyli stanowiska palestyńskiej artylerii przeciwlotniczej, na skutek czemu w ciągu kilku godzin aeronautyka zniszczyło gros artylerii. Specjalna oddział antyterrorystyczna Jamam aresztowała gros przywódców OWP.

Natarcie korpusu wschodniego nieopodal wybrzeża w kierunku Tyru posuwało się z dużymi trudnościami, albowiem wąska wyjście ułatwiała Palestyńczykom zastawianie zasadzek i powodowało olbrzymie korepetycje izraelskich pojazdów. W ów podejście zniszczonych zostało parę transporterów opancerzonych M113. Uderzenie było wspierane intensywnym ostrzałem artyleryjskim i bombardowaniami lotniczymi. Jeden z izraelskich batalionów, kto proszek ogarnąć kontrolę powyżej obwodnicą Tyru, pomyłkowo wkroczył do środek miasta i wdał się w ciężkie walki uliczne. Harówa miasta planowano na 8 dwadzieścia cztery godziny operacji, atoli w tej sytuacji zdecydowano się zatrudnić większe siły w celu przejęcia Tyru (7 czerwca).

Korpus środkowy żwawo ominął Zasuwa Beaufort, pozostawiając na rzecz jego zabezpieczenia jednostkę komandosów Sayered Golani, i z dużymi trudnościami dotarł do skrzyżowania blisko mieście Nabatija. W nocy z 6 na 7 czerwca komandosi wdarli się do Zamku Beaufort i po 6-godzinnej walce opanowali tą twierdzę OWP. Wcześnie rano 7 czerwca szef rządu Menachem Begin i członek rządu obrony Ariel Szaron odwiedzili zatrzask, gratulując żołnierzom zdobycia tego strategicznego punktu, z którego palestyńscy terroryści kierowali ostrzałem kraina Izraela.

Korpus orientalny zdołał żwawo wmieszać się do Doliny Bekaa i posuwał się w kierunku pozycji syryjskich. W ciągu natarcia oczyszczano kolejne wioski z sił OWP i tworzono ufortyfikowane punkty obronne, które miały zatamować ewentualne syryjskie kontrnatarcie .

Od samego ranka 7 czerwca Izraelczycy kontynuowali ataki powietrzne niedaleko całej przybrzeżnej autostrady prowadzącej do Bejrutu. O brzasku 14 izraelskich okrętów desantowych wysadziło w pobliżu Sydonu 50 Baon 35 Brygady Spadochronowej dowodzony przez płk. Yarir Yaroma. Równocześnie główne siły korpusu wschodniego prowadziły atak w kierunku na Sydon, oraz wydzielone jednostki rozpoczęły operację oczyszczania z sił OWP obozu palestyńskich uchodźców Rachidija (niedaleko Tyrze). Po południu Izraelczycy zamknęli pierścionek leżący wokół gród Sydon. Dwie bataliony podjęły próbę opanowania miasta, niemniej jednak uwikłały się w ciężkie walki w obozie palestyńskich uchodźców Ein Hilwe. Walki w obozach uchodźców były zwłaszcza ciężkie, jako że nie było potencjał odróżnienia cywilów od bojowników OWP, którzy w cywilnych ubraniach ukrywali się pośrodku ludnością cywilną. Palestyńczycy otwierali gorliwość spomiędzy grup cywilów, często ukrywając się za kobietami i dziećmi. Izraelscy żołnierze nie będąc przygotowani do takich metod walki, popełniali błędy. W obozie Ein Hilwe ostrzelano pomyłkowo przychodnia. Zginęło 50 osób, a 2 ambulanse zostały zniszczone. W tej sytuacji izraelskie komenda nakazało wszystkim palestyńskim uchodźcom zaniechanie obozów, które miały stać się celem szturmu. Tysiące Palestyńczyków opuściło wtedy obozy, znajdując schronisko w okolicznych wzgórzach ewentualnie ruszając drogami w kierunku Bejrutu.

Tymczasem tułów znajdujący się w centrum minął wioskę Jezzine i natknął się na oddziały syryjskie, które wspólnie z siłami OWP strały się spudłować wioskę od południa. Walkę z nimi podjęła 460 Brygada płk. Hagai Cohena. Sukurs zapewniły samobieżne haubice, które zajęły stanowiska w rejonie wsi Hasbaija. W zasięgu ich ognia znalazło się 6 z 17 syryjskich baterii rakietowych w Dolinie Bekaa. Całą sytuację starał się spożytkować kadłub orientalny, kto usiłował dokonywać inwazji mimo prawej flanki, by zatkać Syryjczyków w podwójnym okrążeniu.

Wieczorem 7czerwca 1982 izraelskie oddziały osiągnęły wyznaczone pozycje 70 km w głębi okręg Libanu, racja podczas gdy to zakładał projekt operacyjny, i wstrzymały atak. Jakkolwiek allel. Ariel Szaron, kto przez zupełny epoka przebywał w centralnym obszarze walk, wydał ukaz kontynuowania natarcia .

Trzydniowa bitwa


Czołg Tiran-6, syryjska typ rosyjskiego czołgu T-62.


Helikopter Gazelle, na zdjęciu w barwach francuskich sił zbrojnych.


Czołg T-72.

8 czerwca izraelski kadłub środkowy przeprowadził ofensywa usiłując przeciąć autostradę z Bejrutu do Damaszku, odcinając w ów droga Palestyńczyków od pomocy wojsk syryjskich z Doliny Bekaa. W trakcie nocnego najście elementy 460 Brygady zajęły miejsce Jezzine. Doszło wtedy do tragicznej pomyłki, bo dwoje izraelskie oddziały otworzyły w nocy do siebie żar, myśląc iż prowadzą walkę z przeciwnikiem. Obtarcie w ciemnościach trwało przez 2 godziny i zakończyło się dużą ilością zabitych natomiast kilkoma uszkodzonymi czołgami. Ofensywa izraelskie zostało wstrzymane, wprawdzie była to właśnie prognoza ciężkich walk jakie czekały na Izraelczyków.

Syryjczycy zgromadzili znaczne siły do obrony strategicznej autostrady Bejrut-Damaszek. Wojska syryjskie zostały skoncentrowane pośrodku Bejrutem a miastem Zahla, przede wszystkim w rejonie wsi as-Sultan Jac’ub. Znajdowały się tu 3 i 10 Oddział Pancerna dysponujące czołgami T-55 i T-62. Ochronę przeciwlotniczą zapewniało 19 baterii rakiet przeciwlotniczych natomiast myśliwce MiG-23 i MiG-25. Przede wszystkim niebezpieczną bronią huczny się helikoptery Gazelle, które były uzbrojone w nowoczesne rakiety przeciwpancerne. Na dodatek Syryjczycy rozlokowali po okolicznych wzgórzach 20 batalionów “niszczycieli czołgów” Żołnierze tych jednostek byli uzbrojeni w najnowszą rynsztunek przeciwpancerną (RPG-7, RPG-18, AT-4 i Milan ATGM).

Rankiem 9 czerwca izraelskie kolumny wykonały posunięcie oskrzydlający okrążając syryjskie 76 i 91 Brygady Pancerne. W ciężkich walkach zniszczono liczne czołgów T-62 i zajęto sioło Ayn Dara, odległą o 8 km od autostrady Bejrut-Damaszek. W trakcie tych walk swoją niezwykłą efektywność potwierdziły bataliony “niszczycieli czołgów” (zniszczyły 6 czołgów M 60 i zdobyły 3 czołgi) i helikoptery Gazella (zniszczyły 6 czołgów M 60 i Merkava zaś nieco pojazdów M151).

Syryjczycy widząc skalę izraelskiej inwazji na Liban, podjęli decyzję o zaangażowaniu w walki kolejnej 1 Dywizji Pancernej (uzbrojona w czołgi T-72), która w środek dnia wkroczyła do Libanu i popołudniem starła się z Izraelczykami, uwalniając z okrążenia 76 i 91 Brygadę Pancerną. W bitwie pancernej zniszczonych zostało niespełna 200 syryjskich czołgów, a dodatkowych 90 zostało zdobytych przez izraelskich żołnierzy.

Poczynania “Drugstore”


Samolot wczesnego ostrzegania E-2C Hawkeye - na zdjęciu w barwach amerykańskiego lotnictwa.

9 czerwca 1982 izraelskie siły powietrzne przeprowadziły popołudniem nawała na pozycje syryjskich baterii rakiet przeciwlotniczych w Dolinie Bekaa. W pierwszym uderzeniu zniszczone zostały syryjskie stacje radarowe, a od tego czasu 17 z 19 baterii rakiet przeciwlotniczych. W bitwie powietrznej Izraelczycy zestrzelili 4 syryjskie myśliwce MiG-23 i 24 myśliwce MiG-21, tracąc 6 swoich maszyn. W rezultacie tej operacji Syryjczycy stracili obronę przeciwlotniczą w Libanie, a izraelskie aeronautyka przejęło całkowite przewaga w powietrzu. Izraelczycy zdobywali dużą przewagę wskutek wykorzystaniu samolotów wczesnego ostrzegania E-2C Hawkeys.

Wieczorem 9 czerwca 1982 izraelskie kolumny rozpoczęły atak, niszcząc resztki syryjskiej 1 i 3 Dywizji Pancernej w południowej części Doliny Bekaa.

Syryjskie kontraataki


Izraelskie helikoptery szturmowe AH-1 Cobra.

Rankiem 10 czerwca 1982 izraelska 211 Brygada płk. Eli Geva zaczęła łączyć się od południa do przedmieść Bejrutu. Wtedy nastąpiło związek sił OWP z żołnierzami syryjskimi, które jak jeden mąż wystąpiły przeciw Izraelczykom w podmiejskiej dzielnicy Bejrutu, Kafr Sill.

W centralnej części frontu Syryjczycy przeprowadzili kolejne ataki “nieszcycielami czołgów” i helikopterami Gazelle na nacierające izraelskie kolumny zmechanizowane. Długie kolumny pojazdów ospale przesuwające się po wąskich drogach w trudnym górzystym terenie paradny się łatwym celem i zniszczonych zostało 12 czołgów i masa innych pojazdów. W kolumnach zapanowało niepokój i zamieszanie. W jednym z takich ataków zginął allel. Adama Yekotai. Niemniej wbrew tych zaciekłych kontrataków, Izraelczycy przecięli popołudniem strategiczną autostradę Bejrut-Damaszek. W porze wieczoru doszło coraz do bitwy pancernej niedaleko granicy z Syrią, w której syryjska 91 Ekipa Pancerna straciła 35 czołgów T-55.

11 czerwca 1982 syryjska 81 Zespół Pancerna uzbrojona w czołgi T-72 uderzyła wcześnie rano na izraelskie kolumny w rejonie wioski Shatwrah. Syryjczycy nacierali mimo autostrady w kierunku na Bejrut. W bitwie pancernej zniszczonych zostało 10 izraelskich czołgów M-60 i 12 syryjskich T-72. Syryjczycy odnieśli gotowy powodzenie, odzyskując kontrolę powyżej autostradą Bejrut-Damaszek. W innych starciach w Dolinie Bekaa Syryjczycy zniszczyli 2 izraelskie czołgi Merkava i 30 innych pojazdów. Tudzież Izraelczycy z powodzeniem wykorzystali helikoptery szturmowe AH-1 Cobra, które zniszczyły 15 czołgów T-72 i T-62.

Odroczenie broni

11 czerwca 1982 popołudniem wobec naciskiem światowych mocarstw wprowadzono izraelsko-syryjskie odroczenie broni w Libanie. Izraelska wojsko aczkolwiek nie ufała Syryjczykom i na zachód od Doliny Bekaa rozlokowała pięć dywizji (naokoło 1 tys. czołgów), które mogłyby odeprzeć ewentualną syryjską ofensywę.

Podczas tych czterech dni walk Izrael stracił 214 żołnierzy zabitych, 23 zaginionych w akcji, 1 114 rannych i 1 wziętego do niewoli. Ocenia się, iż straty w sprzęcie hardy: 60 czołgów M-48 i M-60 (oficjalnie przyznano się do 8) i 7 czołgów Merkava Mk 1 (oficjalnie przyznano się do 2). I Syria oficjalnie przyznała się do straty 81 czołgów zniszczonych i 41 zdobytych (w większości T-62), zaś 87 samolotów i 4 helikopterów.

Bejrut


Budynek w Bejrucie potargany w wyniku działań wojennych.


Stadion sportowy w Bejrucie po izraelskich bombardowaniach - OWP wykorzystywało boisko w charakterze wydawnictwo amunicji.

12 czerwca odroczenie broni poszerzono o Organizację Wyzwolenia Palestyny, tymczasem całe umowa runęło o świcie 13 czerwca, albowiem Syryjczycy podjęli próbę wzmocnienia swoich pozycji w rejonie wsi Khalde, na autostradzie Damaszek-Bejrut. Izraelczycy uznali to za ryzyko swoich strategicznych pozycji w Libanie i zerwali wszystkie negocjacje prowadzone z libańskim rządem i różnymi libańskimi frakcjami. Doszło w owym czasie do ciężkich 14-godzinnych walk na godzina dwunasta od miasteczka Baabda, po których 35 Brygada przecięła autostradę Bejrut-Damaszek i połączyła się siłami chrześcijańskiej Falangi we wschodnim Bejrucie. W ów droga otoczenie Bejrutu zostało zamknięte. W oblężonym mieście ufortyfikowały się siły OWP z Jaserem Arafatem na czele.

14 czerwca izraelska wojsko rozpoczęła strzelanina artyleryjski z lądu, morza i powietrza palestyńskich obiektów w Bejrucie. Gród zostało pozbawione dostaw wody, prądu, gazu i żywności. Kondycja mieszkańców miasta była tragiczna. W następnych dniach siły izraelskiej armii i chrześcijańskiej Falangi z wolna przejmowały kontrolę powyżej kolejnymi ulicami i domami Bejrutu, wypierając Palestyńczyków. Uliczne walki powodowały duże zniszczenia i niepotrzebne straty w ludności cywilnej. 20 czerwca zdesperowany libański prezydent Elias Sarkis zwrócił się z prośbą o dokonanie żądań Izraela i odwołanie z Libanu armii syryjskiej i sił OWP.

Międzynarodowa mediacja

26 czerwca 1982 Wskazówka Bezpieczeństwa ONZ zażądała iżby Izrael wycofał swoje wojska na dystans 10 km od Bejrutu, co byłoby pierwszym korkiem do całkowitego wycofania jego sił z Libanu. Równocześnie siły Organizacji Wyzwolenia Palestyny miałyby przepuścić Liban, udając się do istniejących obozów uchodźców palestyńskich na Bliskim Wschodzie. Żądanie nie przybrało aczkolwiek formy Rezolucji, dlatego że została kobieta zawetowana przez Stany zjednoczone Zjednoczone. Palestyńczycy odrzucili te prośby, argumentując, iż nie mają gdzie podróżować i muszą bić się aż do końca. Najważniejszym kwestia do rozwiązania było wtedy ustalenie miejsca, do którego mogliby odjechać z Libanu palestyńscy bojownicy. W tym celu w lipcu i sierpniu 1982 jankeski człowiek taktowny Philip Habib przeprowadził liczne rokowania z rządami arabskich państw, przekonując Jordanię, Tunezję, Algierię, Jemen, Sudan i Irak do wyrażenia zgody na przyjęcie członków OWP.

Przez całkowity ów okres trwał izraelski strzelanina Bejrutu, zatem 4 sierpnia Rada Bezpieczeństwa ONZ potępiła Izrael za palba cywilnego miasta, wzywając do wprowadzenia zawieszenia broni i wycofania wszystkich wojsk z Libanu.

7 sierpnia Syria wyraziła zgodę na przyjęcie amerykańskiego planu pokojowego i wycofania swoich wojsk z Libanu.

Opróżnianie OWP z Libanu

18 sierpnia 1982 człowiek taktowny Philip Habib zdołał urobić Jasera Arafata do przyjęcia planu pokojowego i wyrażenia zgody na zaniechanie przez OWP obręb Libanu. Równocześnie panowanie Stanów Zjednoczonych, Francji i Włoch (później dołączyła Wielka Brytania) zawarły układ o utworzeniu Międzynarodowych Sił (Multinational Force) w Libanie.

21 sierpnia pierwsza gromada 350 francuskich spadochroniarzy wylądowała w Bejrucie. Następnego dnia ich siły wzmocnili amerykańscy marines. Ogółem w Międzynarodowych Siłach w Libanie znalazło się 800 żołnierzy francuskich, 800 amerykańskich i 400 włoskich. Nadzorowali oni posłuszeństwo warunków rozejmu i schludność ewakuacji sił OWP, która rozpoczęła się 21 i trwała ondulacja do 30 sierpnia. Ogółem wyjechało wokół 8,8 tys. palestyńskich bojowników. Jak jeden z ostatnich Bejrut opuścił Jaser Arafat. Palestyńczycy odpłynęli promami do Tunezji, Libii, Jemenu, Iraku, Syrii i Jordanii. Równocześnie Bejrut opuściło dookoła 6 tys. syryjskich żołnierzy.

Podsumowanie

Tak zakończyła się pierwsza etap wojny libańskiej. Była to typowa konwencjonalna konflikt zbrojny, w której zginęło 368 izraelskich żołnierzy. W trakcie działań zginęło i 600 żołnierzy syryjskich i powyżej 3 tys. bojowników palestyńskich. Nieznana jest numer ofiar wśród libańskiej i palestyńskiej ludności cywilnej. Wedle źródeł arabskich przekraczała pani 10 tys. osób.

Można bez skrępowania opowiadać, iż w tej fazie wojny zdecydowane wygrana odniósł Izrael. Najważniejszym sukcesem wydawało się odwołanie sił OWP z Libanu, natomiast mieszane uczucia drugi po ciężkich i nierozstrzygniętych walkach z armią syryjską. W owym czasie niedużo który zdawał sobie coraz sprawę z nadchodzących kłopotów. Wielkim niebezpieczeństwem było pojawienie się w Libanie szyickiej organizacji terrorystycznej Hezbollah , która usiłowała zaszczepić na nowym gruncie ideały irańskiej rewolucji islamskiej. Hezbollah dostarczył libańskim szyitom radykalnej alternatywy na rzecz do tego czasu działającego ruchu Amal (Afwaj al-Muqawimah al-Lubnaniyya) i Libańskiego Obiektywnego Ruchu Oporu.

II stadium wojny (23 sierpnia 1982-4 września 1983 r.)

Wybory w Libanie

Izrael kończąc pierwszą fazę wojny libańskiej poszukiwał sposobu trwałego rozwiązania konfliktu i normalizacji sytuacji wewnętrznej w Libanie. Duże nadzieje wiązano z wybranym 23 sierpnia 1982 nowym libańskim prezydentem Beszirem Dżemajelem, przywódcą chrześcijańskiej Falangi. Był on skłonny do współpracy z Izraelem, a zawarcie pokoju z Libanem dawało szansą na bezpieczeństwo od północy.

4 września prezes rady ministrów Menachem Begin spotkał się w Naharija z Beszirem Dżemajelem. Na nieszczęście Dżemajel odmówił zawarcia traktatu pokojowego z Izraelem, ponieważ musiał mataczyć wśród odmiennych interesów zwalczających się równocześnie libańskich frakcji. Zawarcie takiego porozumienia mogłoby zradykalizować niektóre frakcje doprowadzając do zaostrzenia wewnętrznych walk. W tej sytuacji Begin zażądał utrzymania obecności sił Armii Południowego Libanu mjr. Saad Haddada w rejonie granicy izraelsko-libańskiej i wydania zezwolenia na ostateczną rozprawę z pozostałościami sił OWP w Libanie. Dżemajel wyraził na to zgodę.

Proces sądowy z OWP

4 września 1982 izraelskie oddziały otoczyły obozy uchodźców palestyńskich w Libanie. Oceniano, iż wokół 2 tys. uzbrojonych członków OWP dalej pozostawało w ukryciu w rejonie Bejrutu, stwarzając potem groźba i ewentualność przeprowadzenia nowych zamachów. Izraelczycy zażądali od Palestyńczyków wydania całej ukrytej broni i amunicji. W ciągu następnych 10 dni z tajnych magazynów OWP wydano olbrzymie ilości sprzętu wojskowego, w tym 12 ciężkich agenda, 8 ciężkich moździerzy, pojazdy z zamontowanymi wyrzutniami rakiet Katiusza natomiast 520 dźwięk amunicji.

10 września amerykańscy żołnierze z Międzynarodowych Sił w Libanie opuścili Bejrut i powrócili na pokłady swoich statków. Wuj sam Zjednoczone uznawały misję za ukończoną.

Mokra robota Beszira Dżemajela

Wszystkie izraelskie plany zostały pokrzyżowane przez syryjski konferencja, którego agenci 14 września 1982 przeprowadzili w Bejrucie machnięcie w którym zginął libański prezydent Beszir Dżemajel. W zamachu zginęło oraz 25 innych osób.

Rzeź w Sabra i Shatila

Izrael stracił w owym czasie nadzieję na pokojowe przejęcie kontroli ponad Libanem przez chrześcijańskie milicje. Z tego powodu 15 września izraelskie oddziały wkroczyły i przejęły kontrolę ponad zachodnią częścią Bejrutu. W starciach zginęło 88 Libańczyków, a 254 osoby zostały ranne. Izraelscy żołnierze zajęli wszystkie kluczowe pozycje w mieście, zakładając punkty obserwacyjne na dachach wysokich budynków. 16 września sekcja chrześcijańskiej Falangi liczący 150 żołnierzy dowodzony przez Elie Hobeiko wkroczył wieczorową porą do obozów palestyńskich uchodźców Sabra i Shatila, poniżej Bejrutem. Doszło wtedy do masakry Palestyńczyków, która ondulacja 36 godzin. Liczbę ofiar ocenia się na naokoło 800 zabitych.

Palestyńczycy oskarżyli Izraelczyków o wspólnictwo w tej zbrodni, i kompletny Liban raz jeszcze stał się sceną krwawych walk wojny domowej. Libański stopień (nowym prezydentem został Amin Dżemajel) nie był uzdolniony do utrzymania własnego autorytetu i w całym kraju zapanował zamieszanie i wolność absolutna. Oddziały libańskich chrześcijan walczyły z Druzami i muzułmańskimi Szyitami, którzy byli wspomagani przez Syrię. Bejrut został przecięty między walczące okolica i zmieniał się w gród ruin.

Międzynarodowa interwencja


Pozycje amerykańskich marines w Bejrucie.


Amerykański awiomatka USS “Eisenhower”.


Amerykański pancernik USS “New Jersey” ostrzeliwuje okolice Bejrutu.

20 września 1982 prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan ogłosił w porozumieniu z Francją i Włochami stworzenie nowych Międzynarodowych Sił, które miałyby ponowić się do Libanu i dopomóc libańskiemu rządowi opaść kontrolę ponad Bejrutem. Pierwsze danie amerykańskie oddziały marines zaczęły schodzić na ląd w Bejrucie 29 września. Równocześnie izraelskie oddziały zaczęły wycofywać się z miasta.

Nowe Międzynarodowe Siły liczyły 1,4 tys. amerykańskich marines (później wzrosły do 1,8 tys.), 1,5 tys. francuskich spadochroniarzy Legii Cudziemskiej i 1,4 tys. włoskich żołnierzy. Posiłki powietrzne zapewniał jankeski awiomatka USS “Eisenhower”, kto zajął pozycję w pobliżu wybrzeża Libanu.

Zaangażowanie się międzynarodowych sił w spór w Libanie naraziło ich żołnierzy na ataki terrorystyczne, z których główny nastąpił 18 kwietnia 1983. Terroryści z Hezbollahu zdetonowali bombę ukrytą w samochodzie-pułapce nim ambasadą Stanów Zjednoczonych w Bejrucie. Zginęło 83 ludzi, a 130 osób zostało rannych.

14 lipca 1983 druzyjskie milicje opanowały strategiczne wzgórza dookoła międzynarodowego lotniska w Bejrucie. Na skutek tym doskonałym pozycjom obserwacyjnym, Druzowie rozpoczęli kanonada artyleryjski pozycji Międzynarodowych Sił. W sierpniu druzyjskie milicje zdobyły pozycje libańskiej armii na przedmieściach Bejrutu. Doszło i do serii starć powietrznych amerykańsko-syryjskich. W rezultacie komenda amerykańskie wydało swoim siłom oficjalna zgoda na ślubowanie się w walki po stronie rządu libańskiego. Na wsparcie wysłano pancernik USS “New Jersey”, jaki rozpoczął ostrzeliwać pozycje druzyjskiej milicji naokoło Bejrutu. Również amerykańskie samoloty startujące z pokładu lotniskowca USS “Eisenhower” bombardowały pozycje Druzów.

Układ izraelsko-libańskie

17 maja 1983 przedstawiciele Izraela i Libanu podpisali umowa kończące wojnę izraelsko-libańską. Wojska izraelskie miały w kolejnych etapach odwołać się z obszar Libanu, w którego południowej części miała wstać 40 km “zona bezpieczeństwa”. Obciążenia za “strefę” miała narazić się wspierana przez Izrael Wojsko Południowego Libanu. Układ podpisano z powodu mediacji amerykańskich dyplomatów Philipa Habiba i Morrisa Drapera.

Izraelskie wycofanie

4 września 1983 izraelskie oddziały opuściły region wzgórz Shufa w pobliżu Bejrutu, przegrupowując się na linię rzeki Awali na południu Libanu. Utworzono w ów fortel “strefę bezpieczeństwa”, która rozciągała się od rzeki Awali do granicy Izraela.

Tymczasem druzyjskie milicje, siły palestyńskie natomiast oddziały chrześcijańskiej Falangi starły się z sobą, prowadząc ciężkie walki o przejęcie kontroli powyżej wzgórzami Shufa. W walki zaangażowała się również libańska wojsko wspierana przez Międzynarodowe Siły. W ciągu tych walk doszło do jednego z najokropniejszych zdarzeń wojny libańskiej. Druzowie, Palestyńczycy, Arabowie i Syryjczycy wymordowali w zdobywanych wioskach powyżej 5 tys. cywilów, głównie chrześcijan. Starcia ustały, jak chrzescijańskie milicje wycofały się razem z cywilami do miasta Deir el Kamar, w którym przez 3 miesiące byli oblężeni.

23 października terroryści-samobójcy z Hezbollahu wysadzili samochody-pułapki wysadzając główną kwaterę sił US Marines (zginęło 241 żołnierzy) a główną kwaterę francuskiej Legii Cudzoziemskiej w Bejrucie (zginęło 58 żołnierzy).

Po dalszej eskalacji starć komenda Międzynarodowych Sił podjęło decyzję o wycofaniu wojsk z Libanu i 26 lutego 1984 zeszły amerykańscy żołnierze marines opuścili Bejrut.

III stadium wojny (4 września 1983 r.-10 czerwca 1985 r.)

Po wycofaniu izraelskich wojsk z centralnej części Libanu na linię rzeki Awali, pływ ta stała się linią frontu. Arabscy terroryści regularnie urządzali zasadzki na patrole izraelskiej armii natomiast na siły Armii Wolnego Libanu. Każdego roku dochodziło zwykle do 450 ataków. Do jednego z w największym stopniu krwawych zamachów doszło 4 listopada 1983, podczas gdy to terrorysta-samobójca z Islamskiego Dżihadu wysadził się w samochodzie-pułapce w sąsiedztwie głównej kwaterze izraelskich wojsk w mieście Tyr. Zginęło 23 izraelskich żołnierzy.

Odprężenie sił rządu Libanu

Na początku lutego 1984 libańska wojsko wkroczyła do zachodniego i południowego Bejrutu, walcząc z druzyjskimi i muzułmańskimi milicjami wspieranymi przez Syrię. Natomiast libańska wojsko poniosła porażkę, a stopień Libanu był nieodległy upadku. Na dodatek 26 lutego 1984 przeszły amerykańscy żołnierze Międzynarodowych Sił opuścili Liban. W tej nowej sytuacji ranga libański musiał zainicjować ustalenia z muzułmańskimi frakcjami i 5 marca 1984 oficjalnie wycofał się z zawartego w 1983 porozumienia o zakończeniu wojny z Izraelem.

Izraelskie odwołanie z południowego Libanu

8 listopada 1984 w Nagura rozpoczęły się izraelsko-libańskie ustalenia o wycofaniu wojsk izraelskich z Libanu. Na mocy zawartego porozumienia od 20 stycznia 1985 Izraelczycy rozpoczęli stopniowe wycofywanie swoich oddziałów, które zakończono 10 czerwca.

Proces sądowy z Sunitami

Wykorzystując odprężenie rządowych wojsk libańskich, Szyici postanowili rozprawić się z siłami Sunitów w Libanie. Sunici byli najbliższymi sojusznikami Palestyńczyków z OWP i w ostatnich walkach opowiedzieli się po stronie druzyjskich milicji. Napad szyickiej milicji Amal wspieranej przez Syryjczyków rozpoczęła się 15 kwietnia 1985. Po serii krwawych starć oddziały sunickie zostały rozbite. 19 maja Szyici zaatakowali obozy palestyńskich uchodźców Sabra, Shatila i Buri el-Baraineh w Bejrucie. Obozy zostały zrównane z ziemią. Zginęło co w żadnym razie 635 palestyńskich cywilów.

Saldo wojny


Izraelska baretka za współpraca w Wojnie libańskiej.

Straty arabskie w wojnie szacuje się na 17 825 zabitych, jakkolwiek by było w życiu Palestyńczycy, Libańczycy albo Syryjczycy nie przedstawili dokłądnych statystyk. Straty izraelskie butny 675 zabitych.

Pas bezpieczeństwa

10 czerwca 1985 izraelska wojsko wycofała się z Libanu, pozostawiając wyłącznie niewielką “strefę bezpieczeństwa”, o szerokości od 3 do 15 km. Za bezpieczeństwo “strefy” odpowiadały chrześcijańskie oddziały Armii Południowego Libanu, wspierane przez niewiele izraelskie jednostki.

Koncepcja utrzymania “strefy bezpieczeństwa” na granicy izraelsko-libańskiej opierała się na taktyce utworzenia “wyprzedzającej tarczy”, która miała wyłapywać wszystkie arabskie uderzenia przedtem dotarłyby do obszar Izraela. W tym celu we wszystkich strategicznych punktach utworzono ufortyfikowane bazy a punkty obserwacyjne. Wykorzystując przewagę technologiczną starano się paraliżować działanie przeciwnika. Główna kontakt izraelskiej armii w Libanie została utworzona w miejscowości Jazine. To więc prowadzono wszystkie operacje wywiadowcze i akcje sił specjalnych. Armia Południowego Libanu utworzyła całość więzienny w Khiam, jaki zasłynął ze stosowania okrutnych metod tortur pod islamskich więźniów.

W dodatku na granicy izraelsko-libańskiej wybudowano dzisiejszy ustrój zabezpieczeń. Wojska straży granicznej wzmocniono dodatkowymi batalionami piechoty i wypracowano w największym stopniu sprzyjający szablon współpracy marynarki, sił powietrznych i sił lądowych, które co do jednego realizowały wyznaczone im cele. Zapewniało to względną stabilizację na libańskiej granicy. Nie bacząc na to, ataki szyickiego Hezbollahu stale wytrwały. W latach 1985-1990 doszło do 2,4 tys. incydentów zbrojnych, w których zginęło 41 izraelskich żołnierzy, a 181 zostało rannych. W dodatku duże straty ponosiła Armia Południowego Libanu, która straciła w tym okresie 416 żołnierzy.

W dniach 21-23 maja 2000 roku Izrael w drobny mak opuścił “strefę bezpieczeństwa” w południowym Libanie.

Konsekwencje wojny

Z punktu widzenia Izraela konflikt zbrojny libańska zakończyła się ograniczonym sukcesem. Niepodważalnie siły OWP zostały usunięte z Libanu, a kontakt palestyńskich grup terrorystycznych została zniszczona. Doprowadziło to Jasera Arafata do podjęcia decyzji o rozpoczęciu rozmów pokojowych z Izraelem. Wprawdzie na miejscu rozbitego OWP w Libanie pojawił się o do licha i trochę groźniejszy oponent, w osobie Hezbollahu.

Dużym sukcesem militarnym było rozluźnienie potencjału bojowego syryjskiej armii, która poniosła największe straty w siłach powietrznych. Wygrana podniosło stan prawny izraelskiej armii, która niezwykle ucierpiała od publicznej krytyki w następstwie wojny Jom Kippur.

Do niekorzystnych skutków wojny wypada dać w zamian pojawienie się szyickiej organizacji terrorystycznej Hezbollah, która bez pośpiechu nabierała siły dążąc do przejęcia władzy w Libanie. Walka libańska okazała się nadzwyczajnie kosztowna na rzecz Libanu. Libańska Wskazówka Rozwoju i Odbudowy oceniła koszty odbudowy zniszczeń wojennych na 2 mld $.

Bibliografia

  • Avraham Sela, “Arab-Israeli Conflict.” The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East, New York 2002.
  • Ahron Bregman, “Israel’s Wars: A History Since 1947″. Londyn: Routledge 2002. ISBN 0415287162.
  • M. Brzoska & F.S. Pearson, “Arms and Warfare: Escalation, De-Escalation, and Negotiation”. University of South Carolina Press 1994. ISBN 0872499820.
  • N. Chomsky, “Fateful Triangle: The United States, Israel and the Palestinians”. Londyn, Pluto Press 1999. ISBN 0896086011.
  • H. Cobban, “The Palestinian Liberation Organization: People, Power and Politics”. Cambridge: Cambridge University Press 1984. ISBN 0521272165.
  • M. Gilbert, “Israel: A History”. Londyn, Black Swan 1998. ISBN 0688123627.
  • Y. Harkabi, “Israel’s Fateful Hour”. Niekonwencjonalny Jork: Harper & Row 1989. ISBN 0060916133.
  • Y. Sayigh, “Armed Struggle and the Search for State: The Palestinian National Movement, 1949-1993″. Oxford: Oxford University Press 1999. ISBN 0198296436.
  • Z. Schiff & E. Ya’ari, “Israel’s Lebanon Duchota”. śmiały Jork: Simon & Schuster 1984. ISBN 0671479911.

Przypisy

  1. ↑ Meldunek ONZ (en). .
  2. ↑ Charles D. Smith: Palestine and the Arab Israeli Conflict. S. 354. 
  3. ↑ Robert Fisk: Pity the Nation: Lebanon at War. Nation Books, 2002, s. 78-81. ISBN 0-19-280130-9
  4. ↑ Robert Fisk: Pity the Nation: Lebanon at War. Nation Books, 2002, ss. 124-131. ISBN 0-19-280130-9
  5. ↑ Charles D. Smith: Palestine and the Arab Israeli Conflict. S. 354. 
  6. ↑ Noam Chomsky: The Fateful Triangle: The United States, Israel, and the Palestinians. 1999, s. 196. ISBN 0-89608-601-1
  7. ↑ Charles D. Smith: Palestine and the Arab Israeli Conflict. S. 378. 
  8. ↑ Jewish Virtual Library: Inskrypcja Rezolucji ONZ nr. 508 (en). .
  9. ↑ Y. Sayigh: Armed Struggle and the Search for State: The Palestinian National Movement, 1949-1993. Oxford: Oxford University Press, 1999, s. 524. ISBN 0-19-829643-6
  10. ↑ Y. Sayigh: Armed Struggle and the Search for State: The Palestinian National Movement, 1949-1993. Oxford: Oxford University Press, 1999, ss. 134-135. ISBN 0-19-829643-6
  11. ↑ Global Security: Lebanon 1982: The Imbalance Of Political Ends And Military Means (en). .
  12. ↑ Global Security: Lebanon 1982: The Imbalance Of Political Ends And Military Means (en). .
  13. ↑ Encarta: Hezbollah (en). .
  14. ↑ Palestine Facts: What happened at the Sabra and Shatila refugee camps in 1982? (en). .
  15. ↑ Secondary Wars and Atrocities of the Twentieth Century (en). .
  16. ↑ Economic and Social Council ONZ: Question of the Violation of Human Rights in the occupied arab territories, including Palestine. (en). .

Zobacz też

  • Historia Izraela
  • Wojny izraelsko-arabskie
  • Libańska walka domowa

Linki zewnętrzne

  • Zdjęcia i informacje z wojny libańskiej
  • A detailed account of 1982 Lebanon Duchota Curriculum vitae Ariela Szarona.
  • 1978 Israel - Lebanon Conflict Ynetnews.

Kategorie: I konflikt zbrojny libańska • Bajka Libanu • Libańska konflikt zbrojny domowa • Wojny w Azji • Wydarzenia 1985 • Wydarzenia 2000

Wojny w Azji

Wojna iracko-irańska

December 4th, 2008

Konflikt zbrojny iracko-irańska


Irański wojskowy w masce przeciwgazowej w czasie walk

Data
1980-1988

Miejsce
Zatoka Perska

Wynik
powrót do stan prawny quo; strategiczna niepowodzenie Iraku; taktyczna niepowodzenie Iranu

Strony konfliktu

Iran
Irak

Dowódcy

Ajatollah Chomeini
Abol Hassan Bani-Sadr
Ali Shamkhani
Mostafa Chamran
Saddam Husajn
Ali Hassan al-Madżid

Siły

305 000 żołnierzy
400 000 - 700 000 Strażników rewolucji
900 czołgów
1 000 pojazdów opancerzonych
1 000 filia artyleryjskich
70 samolotów
750 śmigłowców
190 000 żołnierzy
nieznana numer ochotników z państw arabskich
5 000 czołgów
4 000 pojazdów opancerzonych
7 300 agenda artyleryjskich
500 samolotów
100 śmigłowców

Straty

ok. 750 000 - 1 000 000 zabitych i rannych (żołnierze i obywatele cywilna)
ok. 375 000 - 400 000 zabitych i rannych (żołnierze i obywatele cywilna)

Wojna iracko-irańska – konflikt zbrojny między Irakiem i Iranem w okresie od 22 września 1980 do 20 sierpnia 1988.

Wojnę rozpoczął Irak atakiem w rejonie podzielonego w 1975 r. Szatt al-Arab – wspólnego ujścia Tygrysu i Eufratu. Wojska irackie wdarły się w kretyn Iranu, jakkolwiek żwawo zostały wyparte i Irańczycy przeszli do ataku. W wyniku równowagi sił ustaliła się 480-kilometrowa pasek frontu, a działania miały natura wojny pozycyjnej. Irakijczycy stosowali na masową skalę rynsztunek chemiczną (głównie gaz musztardowy i trzoda) , również przeciw buntującym się Kurdom. W 1988 wojnę przerwano, podpisując w sierpniu odroczenie broni w oparciu o zasadę status quo ante.

W czasie wojny zginęło nad milion ludzi, a straty materialne ocenia się na powyżej 400 mld dolarów. Konflikt zbrojny ta spowodowała gwałtowne rozwój Iraku popieranego głównie przez państwa zachodnie, Pokrewieństwo Socjalistycznych Republik Radzieckich i kraje arabskie, które obawiały się rozprzestrzenienia się irańskiej rewolucji islamskiej.

Tok działań wojennych

Iracka inwazja.

Irak rozpoczął inwazję Iranu 22 września 1980 roku. Irakijczycy chcąc ponowić izraelski powodzenie z 1967 roku przeprowadzili rzesza nalotów na irańskie bazy lotnicze. Równolegle na całej granicy (nie zważając na zrewoltowanym Kurdystanem) do akcji przystąpiły irackie wojska lądowe. Głównym celem natarcia była bogata w ropę irańska teren Chuzestan. Iracka wojsko mimo posiadanej przewagi nacierała niezwykle jak mucha w smole i delikatnie. W tej chwili 5 dnia wojny zamarło irackie nawała w północnym Chuzestanie powstrzymane przez Irańczyków powyżej brzegiem rzeki Kharekh. W południowym Chuzestanie wojska irackie poczyniły większe postępy. Udało im się zbliżyć na dystans kilkunastu kilometrów do stolicy prowincji Ahwazu. Atoli w tym rejonie działania irackie efektywnie paraliżowała skuteczna uzasadnienie Susansgredu. W wyższym stopniu na środek dnia celem irackiego natarcia stały się położone ponad brzegiem Szatt al-Arab miasta Chorramszahr i Abadan. Po pierwszym nieskutecznym ataku na Chorramszahr wojska irackie przystąpiły do ostrzału miasta. Do szczętu nie wcześniej po miesiącu krwawych walk ulicznych wojsko iracka zdobyła to gród. Usytuowany nadal na ognisty jutrzenka Abadan został odcięty od reszty Iranu po tym, kiedy Irakijczycy przeprawili się na początku października na moralny obrębek rzeki Karun. Położone na wyspie gród było oblężone, zaopatrzenie dostarczano śmigłowcami i łodziami po zmroku. Niemniej Irakijczycy ze względu na spodziewane ciężkie walki uliczne nie zdecydowali się na napaść miasta. Na innych odcinkach frontu Irakijczykom udało się zajść wyłącznie do podnóża masywu gór Zagros, które zaczynały się tuż za granicą iracko irańską. Ostatnie irackie próby ataku podjęte w listopadzie zakończyły się fiaskiem. Wojsko iracka weszła maksymalnie 80 kilometrów w przygłup irańskiego obręb. 7 grudnia 1980 roku Saddam Husajn ogłosił wstrzymanie wszelkich działań ofensywnych wojsk irackich.

Wyparcie wojsk irackich z kraina Iranu.

W styczniu 1981 irańska wojsko podjęła pierwszą, nieudaną próbę kontrataku (starania Nasr). We wrześniu Irańczycy przeprowadzili pierwszą udaną operację (przydomek Samen) wypierając Irakijczyków z prawego brzegu rzeki Karun i tym samym znosząc otoczenie Abadanu. Odtąd wobec upadek 1981 roku w kolejnej udanej operacji Tariq ol-Quds odbili gród Bostan zajmując ważną drogę łączącą północny i ognisty Chuzestan. W 1982 roku wojska irańskie przeprowadziły dwaj wielkie operacje zakończone sukcesem. Wpierw w marcu w wyniku operacji Fath odrzucili Irakijczyków znad rzeki Kharekh wyzwalając tym samym północny Chuzestan. W miech później rozpoczęła się działanie Bait-al-Mugaddas (Quds), której celem było wyparcie Irakijczyków z Chorramszahru. Było to największe wygrana Irańczyków w tej wojnie, w samym Chorramszahr do niewoli dostało się 12 tysięcy irackich żołnierzy, 30% irackich sił w Chuzestanie zostało rozbitych. W obliczu klęski na froncie 20 września 1982 roku Saddam Husajn ogłosił odwołanie swojej armii na granicę międzynarodową i wyraził zamiar rozmów pokojowych.

Działania pokojowe

W październiku 2008 okolica konfliktu podpisały układ o współpracy niedaleko ustalaniu losów ludzi zaginionych w toku wojny. W listopadzie 2008 doszło do wymiany szczątków żołnierzy poległych w czasie wojny. Do wymiany doszło w Basrze; wymianę nadzorowali przedstawiciele Międzynarodowego Czerwonego Krzyża.

Przypisy

  1. ↑ E. Karsh, The Iran-Iraq duchota 1980-1988, Oxford 2002, s. 30
  2. ↑ B. Iwasiów-Pardus, Problemy Bliskiego i Środkowego Wschodu w polityce zagranicznej republikańskiego Iraku : (1958-1980), Gród nad Wisłą 1990, s. 140
  3. ↑ Irak z Iranem wymieniły się szczątkami żołnierzy (krajowy). .

Kategorie: Historia Iranu • Relacja Iraku • Wojny w AzjiUkryta kategoria: Zalążki artykułów

Wojny w Azji

Wojna koreańska

December 4th, 2008

Konflikt zbrojny koreańska
“zimna wojna”


Oddział Sunshine w Dolinie Kumwha

Data
25 czerwca 1950 - 27 lipca 1953

Miejsce
Półwysep Koreański

Wynik
zawieszenie broni, tworzenie strefy demarkacyjnej pośrodku Koreą Północną a Południową

Przyczyna
próba opanowania Korei Południowej przez KRLD i rozszerzanie komunizmu

Strony konfliktu

 Korea Południowa
 Stany Zjednoczone
 ONZ
(patrz: Siły ONZ w Korei)

 Korea Północna
 Chiny
 ZSRR

Dowódcy

Li Syng Man
Chung Il-kwon
Paik Sun-yup
Douglas MacArthur
Matthew Ridgway
Mark Wayne Clark

Kim Ir Sen
Choi Yong-kun
Kim Chaek
Peng Dehuai

Siły

941,356–1,139,518

1,066,000

Straty

474,000

1,190,000-1,577,000+

Wojna koreańska (kor. 한국전쟁) – kampania tocząca się w latach 1950–1953 na teren Półwyspu Koreańskiego między komunistycznymi siłami KRLD (północnokoreańskimi) i wspierającymi je wojskami ChRL , a siłami ONZ (głównie amerykańskimi) wspierającymi wojska Republiki Korei (południowokoreańskie).

Spis treści

Stan rzeczy polityczna

Korea w czasach nowożytnych była królestwem podporządkowanym Cesarstwu Chińskiemu. W końcu XIX w. w związku z restauracją Meiji w Japonii, skrajnym osłabieniem Cesarstwa Chińskiego po wojnach opiumowych i “powstaniu bokserów” stała się terenem rywalizacji carskiej Rosji i zmodernizowanej Japonii. W roku 1897 Korea ogłosiła się cesarstwem, co było deklaracją suwerenności przy Chin, na postulat Japonii. Rzecz wpływów rosyjskich w Korei (koncesje na rzecz rosyjskich przedsiębiorców na rzece Yalu) była głównym powodem wybuchu w r. 1904 wojny Rosji z Japonią. Federacja rosyjska poniosła klęskę w tej wojnie. Porażka Rosji w wojnie z Japonią wywołała w roku 1905 rewolucję w Cesarstwie Rosyjskim.

W konsekwencji cała Korea po klęsce Rosji w wojnie z Japonią i traktacie z Portsmouth była okupowana przez Japończyków, a w roku 1910 została anektowana przez Japonię.

W roku 1943 na konferencji kairskiej Winston Churchill, Franklin Delano Roosevelt i Czang Kaj-szek ustalili, iż po zakończeniu II wojny światowej Korea będzie niepodległym państwem. Na konferencji jałtańskiej Stalin zadeklarował akcesja ZSRR do wojny USA i Wielkiej Brytanii z Japonią w ciągu trzech miesięcy od zakończenia wojny z Niemcami. W konsekwencji Wojsko Czerwona łamiąc pakt o nieagresji między Japonią a ZSRR (z kwietnia 1941 r.) uderzyła na japońską Armię Kwantuńską w Mandżukuo 8 sierpnia 1945 r. - duet dni po wybuchu bomby atomowej ponad Hiroszimą, zajmując w wyniku operacji kwantuńskiej całą Mandżurię i północną część Korei (24 sierpnia 1945 r. dotarła do 38 równoleżnika).

Japonia ogłosiła kapitulację 15 sierpnia 1945, oficjalny metryka kapitulacji został niżej podpisany zupełnie 2 września na pokładzie pancernika USS “Missouri” w Zatoce Tokijskiej. Amerykanie po naleganiach ostatniego japońskiego gubernatora Korei, Nobuyukiego Abego, skierowali swoje wojska do Korei 8 września 1945 r. i przejęli od Nobuyuki władzę w południowej części Korei. Zadanie Korei była w roku 1945 (jednakowo gdy sprawa Wietnamu) traktowana przez administrację amerykańską marginalnie przy zasadniczych celów wojny.


Wojna w Korei – na czerwono zaznaczone są tereny opanowane przez siły Korei Północnej, Chin i komunistów, na zielono – Korei Południowej, USA i ONZ

W grudniu 1945 roku po konferencji moskiewskiej USA i ZSRR utworzyły komisję mającą na celu forma życia w drodze powszechnych wyborów jednego rządu ogólnokoreańskiego. Rosjanie w swojej strefie okupacyjnej prześladowali partie prawicowe i narodowe, a Amerykanie w swojej strefie partie lewicowe i komitety ludowe, co spowodowało, iż wybory odbyły się w każdej ze stref rozdzielnie. W sierpniu 1948 r. proklamowano w Seulu zrobienie Republiki Korei z prezydentem Li Syng Manem na czele, na co odpowiedzią było tworzenie we wrześniu 1948 r. Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej na północy, dokąd premierem rządu został Kim Ir Sen.

Rozbieżne transakcje mocarstw doprowadziły do trwałego, tragicznego podziału Korei. Od północy Korea Płn. graniczyła z ZSRR (20 km granicy) i Chinami rozdartymi wojną domową. Nie wcześniej po ostatecznej klęsce Czang Kaj-szeka i jego ucieczce na Tajwan, głównodowodzący Chińską Armią Ludowo-Wyzwoleńczą Mao Zedong proklamował 1 października 1949 r. w Pekinie Chińską Republikę Ludową. W jawny podejście wzmocniło to pozycję i rachuby komunistów koreańskich. Później i bezpośrednie ślubowanie militarne komunistycznych Chin w wojnę w Korei rozstrzygnęło o remisowym rezultacie konfliktu.

Kim Ir Spanie, prowadzący KRL-D, od chwili utworzenia państwa północnokoreańskiego snuł plany “wyzwolenia” południowej części półwyspu, apelując o podpora do Stalina, ów aczkolwiek odmawiał, obawiając się otwartego konfliktu z USA. ZSRR nie puder coraz w swym arsenale broni jądrowej, nie mógł ponadto spodziewać się na żadne wsparcie ze okolica Chin, w których dalej trwała ondulacja konflikt zbrojny domowa. Tak więc z wolna i zgodnie z rezolucją ONZ nakazującą odwołanie obcych wojsk z Korei (rez.112/II-14.02.1947) do końca grudnia 1948 r. wycofał swe wojska z KRL-D (wojska USA Republikę Korei opuściły wówczas w czerwcu 1949). Podobne plany proch Li Syng Man, tym w wyższym stopniu iż ONZ zdominowana przez państwa nie podporządkowane ZSRR, uznawała jego szczebel za jedyne legalne placówka dyplomatyczna narodu koreańskiego. Zarówno Kim Ir Objęcia Morfeusza podczas gdy i Li Syng Man, i oba państwa koreańskie, czyniły przygotowania polityczne i militarne do wypełnienia swej “misji dziejowej”. Powodowało to stałe incydenty na granicy, które w sierpniu 1949 r. przybrały formę “małej wojny na 38 równoleżniku”. Wojsko południowokoreańska , po wycofaniu wojsk USA w czerwcu 1949 r miała natura sił policyjnych. Uzyskanie w 1949 r. przez ZSRR broni jądrowej i proklamowanie 1 października 1949 r. ChRL przez Mao, kończące wojnę domową w Chinach, stworzyło żyłka do “zjednoczenia Korei” drogą agresji zbrojnej przez Kim Ir Sena. Uzyskanie zapewnień o pomocy materialnej z ZSRR i ewentualnego wsparcia Mao otwierało drogę do wojny. Nieroztropna wypowiedź Deana Achesona z 12 stycznia 1950 r. pomijająca Koreę Południową w systemie obrony globalnej USA stała się zapalnikiem do wybuchu. KRL-D zgromadziła na granicy z Republiką Korei siły wystarczające do opanowania całego Półwyspu Koreańskiego, przekonana,że anszlus Korei południowej nie spotka się z reakcją militarną USA, przeżywających wstrząs po upadku rządu Czang Kaj-szeka w Chinach.

Tok wojny


Prezydent Korei Południowej Li Syng Man


Desant poniżej Inch’ŏn

25 czerwca 1950 roku wojska Korei Północnej (liczące 415 000 żołnierzy wspartych 150 czołgami i 150 samolotami różnego typu. Związane to było z tym, iż oddziały amerykańskie w Japonii pełniły służbę okupacyjną i nie były ani stosownie uzbrojone ani wyszkolone do prowadzenia normalnych działań wojennych.

Wojska amerykańskie miały poważne braki etatowe w ludziach; dywizje piechoty miały właśnie po kompanii lekkich czołgów w miejsce batalionu pancernego i kompanii czołgów w każdym pułku (mosty w Japonii nie pozwalały na przejście innych czołgów prócz lekkimi); nie posiadały dodatkowo nowoczesnej broni przeciwpancernej (wydział bezodrzutowych i granatników przeciwpancernych 89 mm), a właśnie granatniki 60 mm z II Wojny Światowej („bazooki”), na domieszka z amunicją sprzed co w żadnym razie 5 lat, która często zawodziła; poza tym w Japonii nie prowadzono szkolenia bojowego, a właśnie normalną służbę okupacyjną. Do 5 września wojska KRL-D opanowały niespełna całkowity półwysep (95% teren Korei Południowej), zamykając wojska amerykańskie i południowokoreańskie w tzw. “worku pusańskim” — w tym momencie napad północnokoreańska została powstrzymana. KRL-D i ZSRR za pośrednictwem Indii (Jawaharlal Nehru) zaproponowały pertraktacje pokojowe, odrzucone przez USA (ONZ). W międzyczasie KRL-D przeprowadziła na południu reformę rolną i nacjonalizację przemysłu tudzież rekrutacja do swojej armii. W ramach sił ONZ 14 państw skierowało do Korei swoje kontyngenty wojskowe, które czasowo rozlokowano w Japonii. 95% tych sił stanowiły wojska amerykańskie. Naczelnym głównodowodzącym wojsk ONZ ustanowiono allel. Douglasa MacArthura, kto ze swoim sztabem opracował projekt inwazji na Koreę Północną.


Wojna koreańska - odzyskanie Seulu przez wojska ONZ

Udany wyładunek jankeski (ONZ) 15 września 1950 r. allel. Douglasa MacArthura wobec miastem Inch’ŏn zaś jednoczesne kontruderzenie z miasta Pusan doprowadziły do odzyskania zajętych przez wojska Północy terenów. Jednostki Koreańskiej Armii Ludowej odcięte na południu Korei próbowały przejść do działań partyzanckich, tworząc tzw. “inny czoło”, wszak próby te zostały żwawo udaremnione, bo społeczność południowokoreańska natychmiast zniechęciła się do KRLD (z powodu postępowania jej wojsk i organów bezpieczeństwa). W październiku działania przeniosły się na północ od 38 równoleżnika, a 90% Korei Północnej do 25 października znalazło się przy okupacją amerykańską (ONZ).

ONZ (USA) zaproponowały odroczenie broni i mir siłowego zjednoczenia Korei, jednakowoż 25 października Mao Zedong wprowadził na czoło kilkusettysięczną armię “Chińskich Ochotników Ludowych” ChOL, którzy okrążyli X Kadłub jankeski, jaki wszelako zdołał się przeniknąć i został ewakuowany z Hyngnam (”koreańska Dunkierka”). Przy naciskiem Chińczyków (i odtwarzającej się armii KRLD) oddziały ONZ cofały się, tracąc w styczniu 1951 r. Seul. Toż niekonwencjonalny dowodzący wojsk lądowych allel. Matthew Ridgway powstrzymał tę ofensywę i w lutym odzyskał Seul, a potem ruszył na północ, częściowo przekroczył 38 równoleżnik i ustabilizował przód na zdatnej do obrony linii “Kansas-Wyoming”, która do obecnie stanowi granicę między obydwoma państwami koreańskimi. W czasie tych walk MacArthur ogłosił, iż Amerykanie użyją broni atomowej, co spotkało się z protestem ich sojuszników z NATO, obawiających się atomowego odwetu ZSRR na Wielkiej Brytanii, i do szczętu doprowadziło do konfliktu z prezydentem Trumanem. MacArthur proponował poza tym przekazać wojnę na prowincja Chin przez bombardowanie lotnisk armii chińskiej i jednoczesne wtajemniczenie do walki na pierwszej linii oddziałów Tajwanu (Kuomintangu). Ta oferta MacArthura była bezpośrednim powodem jego zdymisjonowania przez prezydenta Trumana. Zastąpił go allel. Matthew Ridgway (którego obszar z kolei zajął allel. James van Fleet , a potem allel. James Taylor).


Załoga czołgu M24.

W okresie od kwietnia do maja 1951 r. wojska chińskie i północnokoreańskie przeprowadziły wielką ofensywę, która załamała się i czerwcowa kontrofensywa ONZ z powrotem przywróciła czoło na linii Kansas-Wyoming. Od tej pory działania wojenne przyjęły stan wojny pozycyjnej przeplatanej walkami niewielkich oddziałów. W lipcu 1951 r. rozpoczęła się pierwsza tura rokowań pokojowych, w trakcie której nie osiągnięto porozumienia z powodu dwóch konfliktów — po zupa w sprawie granicy (Państwo Środka i KRLD chciały linii 38 równoleżnika, a ONZ linii Kansas-Wyoming), a po drugie w sprawie jeńców (spora część jeńców z Chin i Korei Północnej nie chciała powracać do tych państw, które tu żądały przymusowego odesłania ich wszystkich). W 1952 generał Ridgway został zastąpiony przez generała Logo Clarka — przyczyną było to, iż Głównodowodzący Wojsk NATO allel. Dwight Eisenhower wystartował w wyborach prezydenckich i zrezygnował ze stanowiska, a allel. Ridgway go zastąpił. Nie bacząc na liczebnej przewagi lotnictwa chińsko-północnokoreańskiego, wzmocnionego radzieckimi “ochotnikami”, aeronautyka USA (i innych państw ONZ — za najlepszych uchodzili piloci z RAF) odnosiło sukcesy.


Żołnierz jankeski - braniec wojenny-zamordowany strzałem w tylna część głowy ze skrępowanymi na plecach rękami (sposób katyńska).Korea 1950

Międzynarodowy Komunistyczny Krucyfiks zorganizował kilkadziesiąt szpitali polowych w KRL-D ze względu na bezdno ofiar wśród ludności cywilnej (jednym z takich szpitali kierował prof. J. Oszacki z Krakowa). Priorytet Eisenhowera i zmęczenie społeczeństwa amerykańskiego wojną (jednorazowo w Korei przebywało 500 tys. żołnierzy USA, zmieniani byli co 6 miesięcy, w sumie przewinęło się przez czoło 2,5 mln Amerykanów), a z drugiej okolica sen wieczny Stalina i konflikt zbrojny o schedę po przed tudzież pozbawienie znaczących efektów działań militarnych po obu stronach zmusiły na końcu obie okolica konfliktu 27 lipca 1953 w Panmundżonie do podpisania rozejmu i ustanowienia strefy demarkacyjnej (po 2 km na północ i środek dnia, toteż wielkość tej strefy wynosi 4 km) dzielącej półwysep na dotychczasowej linii frontu (linii Kansas-Wyoming; w sprawie jeńców swoje stołek plus przeforsowała pagina ONZ — w rezultacie część jeńców północnokoreańskich osiedliła się w Korei Południowej, a jeńców chińskich na Tajwanie).

Nad przestrzeganiem rozejmu czuwali inspektorzy sił rozjemczych (Komitet Nadzorcza Państw Neutralnych) rozmieszczeni po obu stronach tej linii, na północy Polacy i Czesi, a na południu Szwajcarzy i Szwedzi. Ci przeszły po szykanach amerykańskich w 1956 r. zwinęli swoje posterunki. W przypadku Czechosłowacji (po pewnym czasie Pepik) i Lokalny po zmianach politycznych w 1989 władze KRLD zaczęły plus prześladować ich przedstawicieli racja, iż ci w końcu wyjechali.

Konsekwencje wojny


Więźniowie zamordowani przez wycofujące się wojska północnokoreańskie.


Koreańscy cywile

Wojna koreańska utrwaliła zmanierowany rozdział półwyspu koreańskiego. Straty poniesione przez okolica konfliktu i zbiorowość ludzka cywilną są trudne do oceny ze względu na zróżnicowanie szacunków i pozbawienie swobodnego dostępu historyków do materiałów archiwalnych, zwłaszcza północnokoreańskich i chińskich.

Aktualne szacunki historyków zakładają straty armii Republiki Korei (Korea Południowa) – 415 tys. żołnierzy zabitych i zmarłych w niewoli i 429 tys. rannych, Koreańskiej Armii Ludowej – 500–600 tys. zabitych i drugie tak wiele rannych, a ludności cywilnej – naokoło miliona ludzi zabitych i rannych. Straty sił ONZ obejmowały: 33 629 zabitych i zaginionych natomiast 107 tysięcy rannych żołnierzy USA, 1263 zabitych i 4817 rannych żołnierzy Wspólnoty Narodów a 1800 zabitych i 7 tys. rannych żołnierzy z pozostałych kontyngentów państw walczących wobec flagą ONZ. Straty ChOL ocenia się na 400 tys. zabitych i zmarłych zaś 500 tys. rannych żołnierzy.

Po zakończeniu działań wojennych następowała stopniowa rekonstrukcja KRL-D i Republiki Korei z gigantycznych zniszczeń wojennych. Ekonomiczne skutki wojny odczuwały oraz Ameryka Zjednoczone, na rzecz których cena operacji wojskowych na półwyspie wyniósł 17,2 mld dolarów natomiast Państwo Środka, na rzecz których koszty te oscylowały w granicach 10 mld dolarów. Stało się to powodem trudności gospodarczych w Chinach, przede wszystkim, iż po śmierci Stalina nowi przywódcy ZSRR nie zgodzili się na umorzenie długów za dostarczony wyposażenie żołnierz, co pogłębiło rosnący aktualnie z przyczyn ideologicznych spór między władzami ChRL i ZSRR. Stan rzeczy polityczno-gospodarcza KRL-D była krańcowo skomplikowana. Chinom zawdzięczano wybawienie, atoli Mao nie był w stanie opierać gospodarczo Korei Północnej ze względu na własne bieda ekonomiczne. Ochotnicy chińscy byli wycofywani z Korei ospale etapami aż do 1958 r. Rosjanie na początku nie kwapili się podobnie z pomocą materialną, skoro nie wiedzieli jaką orientację przyjmie Kim Ir Spanie, pro chińską, azali proradziecką. W polityce wewnętrznej konflikt zbrojny stała się pretekstem na rzecz Kim Ir Sena do likwidacji opozycji i militaryzacji kraju a budowy kultu własnej osoby – materia Dżucze. Równolegle ze względu pomocy gospodarczej państw Zachodu Południowa Korea zaczęła żwawo się rekonstruować, stając się z czasami jednym z azjatyckich “tygrysów gospodarczych”.

Wojna koreańska miała także wielce idące konsekwencje w polityce światowej. Wytworzyła przede wszystkim plenarny terror przedtem wojną światową, w której niesłychanie prawdopodobne było sposób bycia broni nuklearnej. Recesja koreański doprowadził również do wzrostu zaangażowania amerykańskiego w Europie. USA potroiły wydatki na obronność i uściśliły współpracę z sojusznikami w ramach NATO. Usa Zjednoczone przyjęły rolę naczelnego dowódcy w bloku państw zachodnich, kreując szablon dwubiegunowości w stosunkach międzynarodowych.

Siły ONZ w Korei

Wojska zaangażowane w spór w Korei:

  •  Korea Południowa
  •  ONZ:
    •  Stany Zjednoczone
    •  Wielka Brytania (trzy brygady piechoty, zespół pancerna, pół pułku artylerii)
    •  Australia (para bataliony piechoty, dywizjon lotnictwa)
    •  Belgia (baon piechoty)
    •  Kanada (zespół piechoty)
    •  Kolumbia (koledzy piechoty)
    •  Etiopia (baon piechoty)
    •  Francja (baon piechoty)
    •  Grecja (baon piechoty)
    •  Luksemburg (koledzy piechoty)
    •  Nowa Zelandia (pułk artylerii)
    •  Filipiny (baon piechoty, towarzystwo czołgów)
    •  Związek Południowej Afryki (dywizjon lotnictwa)
    •  Tajlandia (baon piechoty)
    •  Turcja (ekipa piechoty)

Za: Krzysztof Kubiak, Korea 50, s.44, Syreni gród 1994, wyd. Altair; ISBN 83-86217-00-6.

Przypisy

  1. ↑ W ONZ do 1971 obszar Chin (stały członek Rady Bezpieczeństwa) zajmowała delegacja Tajwanu ( w charakterze Rzeczpospolita Chin)
  2. ↑ Appleman, Roy E (1998). South to the Naktong, North to the Yalu
  3. ↑ Indoktrynacja komunistyczna przedstawiała to okoliczność jak agresję USA . Encyklopedia popularna PWN przedstawiała to w ów podejście coraz w roku 1988.
  4. ↑ Appleman, Roy E (1998). South to the Naktong, North to the Yalu
  5. ↑ Z powodu nieprzyznania ChRL miejsca w ONZ o czym powyżej.
  6. ↑ 25 sierpnia został wykryty przez 15 żołnierzy północnokoreańskich i po walce wręcz z nimi uznany do niewoli. Zwolniony z niewoli został w 1953 r.

Bibliografia

  • Waldemar Jan Dziak, Kim Ir Sen., Syreni gród 2001.
  • Waldemar Jan Dziak, Korea, pokój azali wojna., Gród nad Wisłą 2003.
  • Max Hastings, The Korean War, New York 1987 , wyd. Simon and Schuster, ISBN 0671528238;
  • Henry Kissinger, Dyplomacja, Stolica Polski 1996, wyd. Philip Wilson, ISBN 83-85840-75-3
  • Robert Kłosowicz, Inczhon-Seul 1950., partia: “Historyczne bitwy”, Oficyna “Bellona”, Syreni gród 2005.
  • Lowe Peter, Wojna Koreańska.,Wydawnictwo Bellona, Stolica Polski 1986.

Kategorie: Historia Korei • Wojny w Azji • Zimna walka

Wojny w Azji